Fransa supermarketlərində soyuducu sistemlərinə edilən kiberhücum nəticəsində ölkə üzrə yüzlərlə mağaza zərər görüb. Hücum zamanı hakerlər uzaqdan idarə olunan soyuducu və dondurucu sistemlərini manipulyasiya edərək temperaturları 50°C -ə, yəni 122°F -ə qədər qaldırıblar. Bu hadisə böyük ərzaq itkilərinə və bəzi yerlərdə yanğınlara səbəb olub. Bir neçə böyük pərakəndə satış şəbəkəsi zərərlər barədə məlumat verib, Fransa səlahiyyətliləri isə insidentlə bağlı araşdırmaya başlayıb. Bu qeyri-adi hücum, internetə bağlı gündəlik avadanlıqların kiber təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi suallar ortaya çıxarıb. Məlumat sızması və ya onlayn xidmətlərin pozulması kimi ənənəvi kiberhücumlardan fərqli olaraq, bu insident birbaşa supermarketlərin fiziki avadanlıqlarına təsir edib. Hücum oktyabrın 12-də , bazar ertəsi günü supermarket şəbəkələrinin soyuducu sistemlərində problemlər barədə məlumat verməsindən sonra üzə çıxıb. Paris prokurorluğu bir neçə böyük ərzaq pərakəndə satışçısının bağlı soyuducularına təsir edən genişmiqyaslı kiberhücumu təsdiqləyib. Məlumatlara görə, hakerlər soyuducu sistemlərində məcburi buz əritmə funksiyalarını uzaqdan işə salaraq temperaturların kəskin şəkildə yüksəlməsinə səbəb olublar. Bəzi qurğuların temperaturu təxminən altı saat ərzində 50°C -də qalıb. Nəticələr dərhal özünü göstərib. Təzə və dondurulmuş ərzaqlar satış üçün yararsız hala düşüb, bəzi yerlərdə isə yanğınlar qeydə alınıb. Intermarché -nin ana qrupu olan Les Mousquetaires , təxminən 150 mağazasının zərər gördüyünü bildirib. Şirkət potensial sağlamlıq risklərinin qarşısını almaq üçün zərər görmüş ərzaqları utilizasiya edib. Carrefour 80 supermarketin zərər gördüyünü, Monoprix də fasilələr barədə məlumat verdiyini, Coopérative U isə mağazalarının hədəf alındığını təsdiqləyib. Hadisənin tam maliyyə təsiri hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır. Intermarché -nin baş icraçı direktoru Thierry Cotillard , Fransa telekanalı BFM TV -yə verdiyi açıqlamada, insidentin ölkə üzrə bir gündə on milyonlarla avro məbləğində itkilərə səbəb ola biləcəyini bildirib. Hücum, kommersiya soyuducu avadanlıqlarını idarə etmək üçün istifadə olunan rəqəmsal sistemlərdəki zəifliklərdən istifadə edərək həyata keçirilib. Supermarketlərin soyuducuları və dondurucuları tez-tez mərkəzləşdirilmiş idarəetmə sistemləri vasitəsilə işləyir. Bu sistemlər işçilərə və texniki xidmət qruplarına temperaturları izləməyə, soyutma dövrlərini idarə etməyə və avadanlıqlara uzaqdan xidmət göstərməyə imkan verir. Uzaqdan giriş böyük mağazalar və pərakəndə satış şəbəkələrində soyuducuların idarə olunmasını asanlaşdırsa da, sistemlərdə adekvat mühafizə olmadıqda və ya köhnəlmiş proqram təminatı işlədikdə təhlükəsizlik riski yarada bilər. Bu insidentdə hücum edənlər soyuducu qurğuları buz əritmə rejiminə keçirmək üçün idarəetmə elementlərini manipulyasiya ediblər. Hücum, rəqəmsal idarəetmə sisteminə girişin fiziki əməliyyatlara necə təsir edə biləcəyini nümayiş etdirir. Komprometə olunmuş sistem yalnız kompüter şəbəkəsini pozmaqla qalmayıb, maşınların davranışını da dəyişə bilib. Fransa səlahiyyətliləri, media məlumatlarında adı çəkilən Baş nazir Sébastien Lecornu -ya yaxın bir mənbəyə görə, Danimarka mühəndislik şirkəti Danfoss tərəfindən təmin edilən proqram təminatında bir zəiflik müəyyən ediblər. Danfoss , təsirə məruz qalan sistemlərin köhnəlmiş proqram təminatı (firmware) ilə işlədiyini bildirib. Şirkət həmçinin müştərilərinə dəstəklənən sistemləri yeniləməyi və köhnə həllərdən uzaqlaşmağı tövsiyə etdiyini qeyd edib. Müstəntiqlər hələ də insidenti araşdırır və səlahiyyətlilər hücumu kimin həyata keçirdiyini ictimaiyyətə açıqlamayıblar. Mənbələr: economictimes.indiatimes.com