ABŞ narkotik qayıqlarına qarşı daha bir hücum həyata keçirib. Tənqidçilər bu zərbələrin nəinki təsirsiz olduğunu, həm də əsasən Trampın daxili elektoratına müraciət etmək məqsədi daşıdığını bildirirlər. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Cənub Komandanlığı , ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyasının “narkotik qayıqları” adlandırdığı gəmilərə hücumları bərpa edib. Bu gəmilərin Cənubi Amerikadan ABŞ-a narkotik daşımaq üçün kartellər tərəfindən istifadə edilən qaçaqmalçı gəmilər olduğu güman edilir. Müxtəlif media orqanlarının məlumatına görə, bu, 2025-ci ilin sentyabrından bəri batırılan gəmilərin ümumi sayını 50-dən çox edir. Britaniyanın The Guardian xəbər agentliyi indiyədək ən azı 177 şübhəlinin öldürüldüyünü bildirir. Lakin ABŞ hökuməti gəmilərin qanunsuz yük daşıdığına dair hər hansı bir sübut təqdim etməyib və öldürülənlərin şəxsiyyətlərini açıqlamayıb. Bəzi müşahidəçilər bu hücumlara yüksək səviyyədə tənqidi yanaşırlar. Belə tənqidçilərdən biri Meksikanın İqtisadi Tədqiqatlar və Tədris Mərkəzindən (CIDE) Carlos Perez Ricartdır , o, DW-yə verdiyi müsahibədə “[bu zərbələr] məhkəmədənkənar qətllərdir” deyib. ABŞ administrasiyası bu cür tənqidləri rədd edir və ölümcül hərbi zərbələrinin beynəlxalq hüquqa niyə uyğun olduğuna dair bir sıra əsaslandırmalar təqdim edib. Bildirilir ki, mahiyyət etibarı ilə zərbələr özünümüdafiə aktıdır, çünki kartel hərəkətləri ABŞ-a qarşı silahlı hücum deməkdir. İlk səlahiyyət müddətinin sonuna yaxın Donald Tramp narkotik kartellərini xarici terror təşkilatları kimi etiketləmək istəmiş, lakin Meksikanın o zamankı prezidenti Andres Manuel Lopez Obradorun xahişi ilə bundan çəkinmişdi. Lakin Tramp , ikinci səlahiyyət müddətinə başladıqdan qısa müddət sonra, 2025-ci ilin fevralında bu təyinatı həyata keçirdi. Onun administrasiyası əvvəlcə terrorizm etiketini Meksika narkotik kartellərinə, El Salvadorun Mara Salvatrucha küçə dəstəsinə və Venesuelanın Tren de Aragua cinayət sindikatına tətbiq etdi. Fentanil heroindən təxminən 50 dəfə daha güclüdür. Bir çox ölkələrdə reseptli ağrıkəsici kimi təsdiqlənsə də, qanunsuz olaraq da istehsal olunur və satılır. Şəkil: Michael Matthey/dpa/picture alliance Hüquqi təsnifatlar və onların nəticələri 2025-ci ilin oktyabrında , bir neçə ABŞ xəbər agentliyi, anonim mənbələrə istinadən, Tramp administrasiyasının indi özünü kartellərlə “qeyri-beynəlxalq silahlı münaqişədə” hesab etdiyini və qayıq zərbələrində öldürülənləri “qanunsuz döyüşçülər” kimi təsnif etdiyini bildirdi. Daha sonra dekabrda Tramp fentanili rəsmi olaraq “kütləvi qırğın silahı” kimi təsnif etdi. Bütün təyinatlar beynəlxalq hüquqda rol oynayır və müxtəlif nəticələrə malikdir, baxmayaraq ki, bir sıra hüquq ekspertləri onların bu kontekstdə tətbiq oluna biləcəyinə şübhə edirlər. Narkotik kartellərinin ABŞ-da əhəmiyyətli zərər verdiyinə şübhə yoxdur. Hər il Latın Amerikasından ölkəyə qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilən narkotiklərdən on minlərlə insan ölür. Qanunsuz istehsal olunan fentanil indiyədək ən ölümcül narkotik olub. Narkotik Sui-istifadə Milli İnstitutu (NIDA) onun ABŞ-da ölümcül həddindən artıq dozaların demək olar ki, 70%-ni təşkil etdiyini müəyyən edib. Həqiqətən də, fentanil o qədər zəhərlidir ki, silah kimi istifadə edilə bilər. Bu, 2002-ci ildə Rusiya hakimiyyətinin Moskva Dubrovka teatrında girov böhranına son qoymaq üçün kimyəvi maddədən istifadə etdiyi zaman baş verib. ABŞ daxilində qanunsuz satılan fentanil əsasən Cənubi Amerikada deyil, Meksikada istehsal olunur. NIDA-ya görə, fentanil kimi sintetik opioidlərdən sonra ABŞ-da ikinci ən ölümcül narkotik kateqoriyası olan psixostimulyatorlar üçün də eyni şey keçərlidir. Cənubi Amerika ABŞ-a qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilən kokainə görə əsasən məsuliyyət daşıyır. Bu arada, ən ölümcül ABŞ zərbələri Karib dənizində baş verib, buradan narkotiklər adətən Avropaya qayıqla qaçaqmalçılıq yolu ilə daşınır, ABŞ-a gedən bir çox narkotik qaçaqmalçılarının istifadə etdiyi Sakit okean regionunda deyil. Hücumlar nəyə nail olub? Milli təhlükəsizlik eksperti və ABŞ-ın keçmiş hərbi vəkili Manuel Supervielle deyir: “Narkotik qaçaqmalçıları nə ilə üzləşdiklərini bildikləri üçün şübhəsiz ki, daha ehtiyatlı olublar”. O, batırılan qayıqların həqiqətən də narkotik daşıdığına şübhə etmir. Bununla belə, o, 2000-ci illərin əvvəllərində Cənub Komandanlığının vəkili olduğu dövrdən narkotik qaçaqmalçılarına qarşı mübarizənin ölümcül olmaq məcburiyyətində olmadığını bilir. O, DW-yə bildirir ki, onun dövründə snayperlər qayıq mühərriklərini helikopterlərdən vuraraq onları idarəolunmaz edirdilər. “Sonra sahil mühafizəsi gələrək heyəti həbs edir və narkotikləri müsadirə edirdi”, – Supervielle xatırlayır. Araşdırmaçı xəbər agentliyi InSight Crime-dan Alex Papadovassilakis hesab edir ki, ABŞ hücumları Karib dənizində müəyyən narkotik qaçaqmalçılığı marşrutlarını uğurla pozub. “Amma bu, kokain axınının dayandığı demək deyil”, – Papadovassilakis DW-yə deyir. “Narkotik kartellərinin daha çox seçimləri var, xüsusən də ABŞ bu dərəcədə hərbi təzyiqi uzun müddət saxlaya bilməz.” İqtisadçı Perez Ricard ABŞ strategiyasının effektivliyinə daha da şübhə edərək DW-yə deyir ki, “ Nyu York və Los Anceles küçələrində bir qram kokainin qiyməti dəyişməyib”. Kolumbiyanın Boqota şəhərindəki Universidad de los Andes universitetinin politoloqu Victor M. Mijares deyir ki, Venesuela Prezidenti Nicolas Maduronun vəzifədən uzaqlaşdırılması Cənubi Amerikadan narkotik qaçaqmalçılığına daha böyük təsir göstərə bilər, o, DW-yə deyir ki, “biz rejimi narkotik ticarəti ilə əlaqələndirən çoxlu sübutların olduğunu bilirik”. Venesuelanın nefti ilə bağlı böyük problem Bu videoya baxmaq üçün lütfən JavaScript-i aktivləşdirin və HTML5 videonu dəstəkləyən bir veb brauzerə yüksəltməyi düşünün. Tramp həqiqətən narkotik qaçaqmalçıları ilə mübarizəyə əhəmiyyət verirmi? Supervielle bu səmərəsizliyin, eləcə də ABŞ-ın zərbələrini əsaslandırmaqda çətinlik çəkməsinin ABŞ-ın əslində Maduronun süqutu üçün siyasi şərait yaratmağa çalışdığını göstərdiyinə inanır. “O, rejimin yalnız üzü idi, əsl qərarları başqaları verirdi, amma indi onlar əməkdaşlıq edirlər”, – Supervielle DW-yə deyir. Həqiqətən də, Delcy Rodriguez tərəfindən idarə olunan Venesuelanın müvəqqəti hökuməti ABŞ hökuməti ilə peşəkar şəkildə işlədiyini bildirir. Bu, əsasən Venesuela iqtisadiyyatının ABŞ investorlarına, xüsusilə neft sektorunda açılmasına aiddir. Latın Amerikası ölkəsi dünyanın ən böyük məlum neft ehtiyatlarına malikdir. Perez Ricart iddia edir ki, Tramp əsasən öz daxili elektoratı ilə maraqlanır. Politoloq Mijares deyir ki, bu, hazırda Prezident Tramp üçün ən vacib məsələdir. “O, qarşıdan gələn seçkilər nəzərə alınmaqla MAGA bazasını öz arxasında birləşdirməlidir.” Bu məqalə Alman dilindən tərcümə edilmişdir.