Amerika Birləşmiş Ştatları Ali Məhkəməsi , trilyonçu Elon Maskın “Hökumət Effektivliyi Departamenti” (DOGE) ilə bağlı ictimai qeydləri tələb edən nəzarət təşkilatının iddiasına baxmaq üçün arqumentləri dinləməyə razılıq verib. Ali məhkəmə çərşənbə axşamı Vaşinqtonda Məsuliyyət və Etika Vətəndaşları (CREW) təşkilatının işinə ikinci dəfə müdaxilə edir. Bu iş ABŞ Prezidenti Donald Trampın ikinci müddətinin ilk günlərində DOGE-nin fəaliyyətinə dair qeydlərə çıxış əldə etməyi hədəfləyir. Tramp administrasiyası məhkəmədən işə baxmağı xahiş etmişdi. Keçən il ali məhkəmə rayon məhkəməsinin hökumətin DOGE ilə bağlı qeydləri CREW-ə təqdim etməsi barədə qərarını məhdudlaşdırmışdı. Ali məhkəmənin mühafizəkar əksəriyyəti 2025-ci ilin iyununda belə nəticəyə gəlmişdi ki, ABŞ Rayon Hakimi Kristofer Kuper sənədlərin qrupa təhvil verilməsi barədə qərar verərkən həddən artıq geniş hökm çıxarıb. CREW iddia edir ki, DOGE federal agentlikdir və buna görə də Məlumat Azadlığı Aktına (FOIA) tabedir. Tramp administrasiyası isə iddia edir ki, DOGE prezident məşvərət orqanı olduğu üçün FOIA-nın tələblərindən azaddır. Kuper CREW-in xeyrinə qərar çıxarmış və qrupun qeydlər tələbinin sürətləndirilmiş şəkildə işlənməsini əmr etmişdi. Apellyasiya məhkəməsi paneli də CREW-in tərəfini tutmuşdu. Tramp administrasiyası iddia edir ki, panel Ali Məhkəmənin səlahiyyətlərin ayrılması ilə bağlı narahatlıqları nəzərə almaq barədə göstərişinə məhəl qoymayıb və prezident müşavirlərinin “muxtariyyətinə və məxfiliyinə” müdaxilə edib. ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin vəkilləri yazıblar: “Məşvərət orqanlarını müdaxiləçi araşdırmaya məruz qoymaq, Konqresin prezident məşvərət orqanlarını FOIA-nın əhatə dairəsindən kənarda qoymaqla qarşısını almağa çalışdığı narahatlıqları yaradır”. Administrasiya həmçinin bildirir ki, apellyasiya məhkəməsi iddiaçılara DOGE-nin icraçı administratoru Emi Qlisonun andlı ifadəsini almağa icazə verməklə yol verilməz hərəkət edib. CREW bildirir ki, apellyasiya məhkəməsi Ali Məhkəmənin əvvəlki qərarına tam əməl edib. Qrup həmçinin iddia edir ki, ictimaiyyətin 2025-ci ildə DOGE-nin hökumət əməliyyatlarının genişmiqyaslı yenidən qurulmasında administrasiyaya necə kömək etdiyini bilmək hüququ var. CREW vəkilləri yazıblar: “İctimai qeydlərdəki mübahisəsiz faktlar – o cümlədən Prezidentin bəyanatları – (DOGE)-nin federal hökumət daxilində böyük müstəqil səlahiyyətlərə malik olduğunu təsdiqləyib”. Çərşənbə axşamı verdiyi bəyanatda CREW vəkili Nikhel Sus bildirib ki, aşağı instansiya məhkəmələri yekdilliklə DOGE-nin Məlumat Azadlığı Aktına tabe olmasını müəyyən etməyə kömək edə biləcək qeydlərə sahib olmaq hüququna malik olduğuna qərar verib. Sus bəyanatında deyib: “Biz Amerika xalqı üçün şəffaflığı təmin etməyə davam edəcəyik, onlar Tramp Administrasiyasının federal hökuməti birtərəfli qaydada yenidən qurmaq səylərinin təfərrüatlarını bilməyə layiqdirlər”. DOGE on milyardlarla dollar xərcləri azaltdığını bildirmişdi, lakin onun iddialarını kənar maliyyə ekspertləri tərəfindən yoxlamaq çətin idi. Hökumət Hesabatlılıq İdarəsinin hesabatına görə, federal auditorlar DOGE-nin müqavilə, qrant və icarə müqavilələrinin ləğvi üzrə bildirilən bəzi qənaətlərinin yanlış olduğunu, dəstəkləyici sübutların olmadığını və ya DOGE yaradılarkən artıq davam edən ləğvləri əhatə etdiyini aşkar ediblər.