Beynəlxalq Valyuta Fondu nun rəhbəri bildirib ki, ABŞ və digər varlı ölkələr aşağı gəlirli ölkələrə ən çox təsir edən artan qlobal borc səviyyələrini təcili həll etməlidirlər. BANQKOK -- Beynəlxalq Valyuta Fondu nun rəhbəri çərşənbə günü bildirib ki, ABŞ və digər varlı ölkələr aşağı gəlirli ölkələrə ən çox təsir edən və qlobal maliyyə sistemini gərginləşdirən artan qlobal borc səviyyələrini təcili həll etməlidirlər. BVF -nin İdarəedici Direktoru Kristalina Georgieva qeyd edib ki, ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent və digər ABŞ liderləri federal kəsirin və milli borcun həddən artıq artdığını qəbul etsələr də, ABŞ iqtisadiyyatı nı 40 trilyon dollardan çox milli borcdan çıxarmağa çalışmaq kifayət etməyəcək. Artan istiqraz gəlirləri isə, daha böyük risklərlə əlaqəli yüksək mükafatları əks etdirərək, maliyyə bazarlarını pozur. Georgieva BVF və Dünya Bankı nın Banqkok dakı payız iclasında deyib: “Fondda biz inanırıq ki, artım, əlbəttə ki, kömək edir, lakin o, lazımi düzəlişləri kifayət qədər sürətlə təmin edə bilməz”. “Heç bir sehr yoxdur”, o qeyd edərək, bəzi digər tədbirlərin lazım olacağını bildirib. “Siz sərtləşdirmə istiqamətində getməlisiniz... kəsiri azaltmalısınız.” Artan borc səviyyələri və qlobal inflyasiya, qismən İran müharibəsi səbəbindən yüksək enerji xərclərindən irəli gələrək, faiz dərəcələrini onilliklərin ən yüksək səviyyəsinə çatdırıb və dünyanın ən yoxsul ölkələrinin yükünü artırıb. Georgieva və digər ekspertlərin “fiskal konsolidasiya” adlandırdıqları tədbirlərlə borcu nəzarət altına almaq səyləri COVID-19 pandemiyası dövründə və ondan sonra edilən böyük xərclər səbəbindən çətinliklərlə üzləşib. BVF -nin Fiskal Məsələlər Departamentinin direktoru Rodriqo Valdes deyib: “Fiskal risklər artır və bir çox ölkədə lazımi reaksiya əsasən yoxdur. Əsas inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda isə fiskal intizamsızlığın təsiri sərhəddə dayanmır. O, dünyanın qalan hissəsinə yayılır.” BVF -nin son Fiskal Monitor hesabatında deyilir: “Dünyanın ən yoxsul ölkələri arasında faiz ödənişləri gəlirlərə nisbətdə tarixi yüksək səviyyələrə çatıb və azalan yardım bəzi ölkələrin maliyyələşdirə bilmədiyi boşluqlar yaradır”. Bu, ölkələri ən həssas insanlarını dəstəkləmək və borc öhdəliklərini yerinə yetirmək arasında çətin seçimlər etməyə məcbur edir. Böyük Britaniya nın Xarici İşlər Naziri Ed Miliband BVF iclaslarının kənarında keçirilən tədbirdə deyib: “Qlobal Cənub varlı ölkələrdə artan faiz dərəcələrinin bədəlini ödəyir”. O bildirib: “Bizə borc üzrə yeni bir razılaşma lazımdır, ölkələri daha uzun müddətə ödəməyə dəstək verən və ən əsası, inkişaf etməkdə olan ölkələrə qiymətli fiskal məkan vermək üçün daha yaxşı dərəcələrlə yenidən maliyyələşdirməni təmin edən bir razılaşma”. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı nın administratoru və Belçika nın keçmiş baş naziri Aleksandr De Kroo qeyd edib ki, orta hesabla inkişaf etməkdə olan ölkələr faiz ödənişlərinə inkişaf etmiş ölkələrdən üç dəfə çox ödəyirlər. Orta hesabla hökumət xərclərinin təxminən 10% -i borcun ödənilməsinə gedir və yanacaq, gübrə və digər ehtiyaclar üçün yüksək qiymətlər, El Nino hava fenomeninin təsiri və yüksək borclanma xərcləri bir çox aşağı gəlirli ölkəni bərpa üçün az imkanla tərk edib. De Kroo The Associated Press -ə verdiyi müsahibədə deyib: “Yəni, biz tunelin sonunda həqiqətən bir işıq görmürük”. İş yerlərinin yaradılması, xüsusilə süni intellektin artan istifadəsinin bir çox ənənəvi peşəni köhnəltməklə təhdid etdiyi bir vaxtda, başqa bir əsas prioritetdir. Növbəti on il ərzində 1,2 milyarddan çox gəncin qlobal işçi qüvvəsinə daxil olacağı gözlənilir, proqnozlar isə yalnız 400 milyon yeni iş yerinin xalis yaradılacağını göstərir. BMTİP bu həftə hökumətlər, Dünya Bankı kimi inkişaf bankları və özəl müəssisələrlə turizm, səhiyyə və qida emalı kimi əsas iş yerləri yaradan sahələrə investisiyaları təşviq etmək üçün işləyəcək “Rifah üçün İş Yerləri” təşəbbüsünü elan etdi. De Kroo bildirib ki, təşəbbüs və digər səylər ölkələrə idarəetmə və siyasətlərini təkmilləşdirərək investisiya cəlb etməyə kömək etməyə, eyni zamanda “investisiya edilə bilən layihələr” üçün kanallar yaratmağa yönələcək. “Bunlar mümkün olan şeylərdir. Dünyanın bir çox yerində bunu edə biləcəyiniz sübut olunub.” Digər inkişaflarda, kiberhücumların Fransa da yüzlərlə mağazada soyuducu sistemlərinin həddən artıq qızmasına səbəb olmasından bir gün sonra, BVF , Tailand Bankı və Dünya Bankı Qrupu çərşənbə günü kiber cinayətkarlıq, maliyyə fırıldaqçılığı və onlayn fırıldaqçılıqla mübarizə üçün “Banqkok Planı”nı elan etdilər. Associated Press jurnalistləri Haruka Nuqa və Tian Makleod Ci bu hesabatın hazırlanmasına töhfə veriblər.