ABŞ iddia edilən "narkotik qayıqlarına" qarşı əlavə hücumlar həyata keçirib. Tənqidçilər bildirirlər ki, bu zərbələr nəinki təsirsizdir, həm də əsasən Trampın daxili elektoratına müraciət etmək məqsədi daşıyır. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Cənub Komandanlığı , ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyasının "narkotik qayıqları" adlandırdığı, kartellər tərəfindən Cənubi Amerikadan ABŞ-a narkotik daşımaq üçün istifadə edildiyi iddia edilən qaçaqmalçı gəmilərə hücumları bərpa edib. Müxtəlif media orqanlarının məlumatına görə, bu, 2025-ci ilin sentyabrından bəri batırılan gəmilərin ümumi sayını 50-dən çox edir. Britaniya xəbər agentliyi The Guardian bildirir ki, indiyədək ən azı 177 şübhəli şəxs öldürülüb. Lakin ABŞ hökuməti hələ də gəmilərin qanunsuz yük daşıdığına dair heç bir dəlil təqdim etməyib və öldürülənlərin kimliyini açıqlamayıb. Bir neçə ölkə bu hücumları pisləyib, bəziləri isə günahsız balıqçıların öldürüldüyünü bildirib. İnsan haqları qrupları və ekspert müşahidəçilər də bu hücumlara yüksək səviyyədə tənqidi yanaşırlar. Belə tənqidçilərdən biri Meksikanın İqtisadi Tədqiqat və Tədris Mərkəzindən (CIDE) Karlos Peres Rikartdır , o, DW-yə bildirib ki, "[bu zərbələr] məhkəmədənkənar qətllərdir." ABŞ administrasiyası bu cür tənqidləri rədd edir və ölümcül hərbi zərbələrinin beynəlxalq hüquqa uyğun olduğunu əsaslandırmaq üçün bir sıra izahatlar təqdim edib. Bildirilir ki, mahiyyət etibarı ilə zərbələr özünümüdafiə aktıdır, çünki kartel hərəkətləri ABŞ-a qarşı silahlı hücum deməkdir. Donald Tramp ilk səlahiyyət müddətinin sonuna yaxın narkotik kartellərini xarici terror təşkilatları kimi etiketləmək istəmiş, lakin Meksikanın o zamankı prezidenti Andres Manuel Lopes Obradorun xahişi ilə bundan çəkinmişdi. Lakin Tramp , ikinci səlahiyyət müddətinə başladıqdan qısa müddət sonra, 2025-ci ilin fevralında bu təyinatı həyata keçirdi. Onun administrasiyası əvvəlcə terror etiketini Meksika narkotik kartellərinə, El Salvadorun Mara Salvatrucha küçə dəstəsinə və Venesuelanın Tren de Aragua cinayət sindikatına tətbiq etdi. Fentanil heroindən təxminən 50 dəfə daha güclüdür. Bir çox ölkələrdə reseptli ağrıkəsici kimi təsdiqlənsə də, qanunsuz olaraq da istehsal olunur və satılır. Şəkil: Michael Matthey/dpa/picture alliance Hüquqi təsnifatlar və onların nəticələri 2025-ci ilin oktyabrında bir neçə ABŞ xəbər agentliyi, anonim mənbələrə istinadən, Tramp administrasiyasının indi özünü kartellərlə "qeyri-beynəlxalq silahlı münaqişədə" hesab etdiyini və qayıq zərbələrində öldürülənləri "qanunsuz döyüşçülər" kimi təsnif etdiyini bildirdi. Daha sonra dekabrda Tramp fentanili rəsmi olaraq "kütləvi qırğın silahı" kimi təsnif etdi. Bütün təyinatlar beynəlxalq hüquqda rol oynayır və müxtəlif nəticələrə malikdir, baxmayaraq ki, bir sıra hüquq ekspertləri onların bu kontekstdə tətbiq oluna biləcəyinə şübhə edirlər. Narkotik kartellərinin ABŞ-da əhəmiyyətli zərər verdiyinə şübhə yoxdur. Hər il Latın Amerikasından ölkəyə qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilən narkotiklərdən on minlərlə insan ölür. Qanunsuz istehsal olunan fentanil indiyədək ən ölümcül narkotik olub. Narkotik Sui-istifadə Milli İnstitutu (NIDA) müəyyən edib ki, ABŞ-da ölümcül dozaların demək olar ki, 70%-ni təşkil edir. Həqiqətən də, fentanil o qədər zəhərlidir ki, silah kimi istifadə edilə bilər. Bu, 2002-ci ildə Rusiya hakimiyyətinin Moskva Dubrovka teatrında girov böhranına son qoymaq üçün kimyəvi maddədən istifadə etdiyi zaman baş verdi. ABŞ ərazisində qanunsuz satılan fentanil əsasən Cənubi Amerikada deyil, Meksikada istehsal olunur. NIDA-ya görə, fentanil kimi sintetik opioidlərdən sonra ABŞ-da ikinci ən ölümcül narkotik kateqoriyası olan psixostimulyatorlar üçün də eyni şey keçərlidir. Cənubi Amerika ABŞ-a qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilən kokainə görə əsasən məsuliyyət daşıyır. Bu arada, ən ölümcül ABŞ zərbələri Karib dənizində baş verib, buradan narkotiklər adətən Avropaya qayıqla qaçaqmalçılıq yolu ilə aparılır, ABŞ-a gedən bir çox narkotik qaçaqmalçılarının istifadə etdiyi Sakit okean regionunda deyil. Hücumlar nəyə nail olub? Milli təhlükəsizlik eksperti və ABŞ hərbi hüquqşünası Manuel Supervielle deyir: "Narkotik qaçaqmalçıları, şübhəsiz ki, daha ehtiyatlı olublar, çünki nə ilə qarşılaşdıqlarını bilirlər." O, batırılan qayıqların həqiqətən də narkotik daşıdığına şübhə etmir. Bununla belə, o, 2000-ci illərin əvvəllərində Cənub Komandanlığının hüquqşünası olduğu dövrdən bilir ki, narkotik qaçaqmalçılarına qarşı mübarizə ölümcül olmaq məcburiyyətində deyil. O, DW-yə bildirir ki, onun dövründə snayperlər qayıq mühərriklərini helikopterlərdən vuraraq onları idarəolunmaz edirdilər. Supervielle xatırlayır: "Sonra sahil mühafizəsi gələrək heyəti həbs edir və narkotikləri müsadirə edirdi." Təhqiqat xəbər agentliyi InSight Crime-dan Aleks Papadovassilakis hesab edir ki, ABŞ hücumları Karib dənizində müəyyən narkotik qaçaqmalçılığı marşrutlarını uğurla pozub. Papadovassilakis DW-yə deyir: "Amma bu, kokain axınının dayandığı demək deyil." "Narkotik kartellərinin daha çox seçimləri var, xüsusilə də ABŞ bu dərəcədə hərbi təzyiqi uzun müddət saxlaya bilməz." İqtisadçı Peres Rikard ABŞ strategiyasının effektivliyinə daha da şübhə edərək DW-yə deyir ki, " Nyu York və Los Anceles küçələrində bir qram kokainin qiyməti dəyişməyib." Kolumbiyanın Boqota şəhərindəki Universidad de los Andes universitetinin politoloqu Viktor M. Mixares deyir ki, Venesuela Prezidenti Nikolas Maduronun vəzifədən uzaqlaşdırılması Cənubi Amerikadan narkotik qaçaqmalçılığına daha böyük təsir göstərə bilər, o, DW-yə bildirir ki, "biz rejimi narkotik qaçaqmalçılığı ilə əlaqələndirən çoxlu dəlillərin olduğunu bilirik." Venesuela neftinin böyük problemi Bu videoya baxmaq üçün lütfən JavaScript-i aktivləşdirin və HTML5 videonu dəstəkləyən bir veb brauzerə yüksəltməyi düşünün. Tramp həqiqətən narkotik qaçaqmalçıları ilə mübarizəyə əhəmiyyət verirmi? Supervielle hesab edir ki, bu səmərəsizlik, eləcə də ABŞ-ın zərbələrini əsaslandırmaqda çətinlik çəkməsi ABŞ-ın əslində Maduronun süqutu üçün siyasi şərait yaratmağa çalışdığını göstərir. Supervielle DW-yə deyir: "O, rejimin yalnız üzü idi, əsl qərarları başqaları verirdi, amma indi onlar əməkdaşlıq edirlər." Həqiqətən də, Delsi Rodrigesin rəhbərlik etdiyi Venesuelanın müvəqqəti hökuməti ABŞ hökuməti ilə peşəkar şəkildə işlədiyini bildirir. Bu, əsasən Venesuela iqtisadiyyatının ABŞ investorlarına, xüsusilə də neft sektorunda açılmasına aiddir. Latın Amerikası ölkəsi dünyanın ən böyük məlum neft ehtiyatlarına malikdir. Peres Rikart iddia edir ki, Tramp əsasən öz daxili elektoratı ilə maraqlanır. Politoloq Mixares deyir ki, bu, hazırda Prezident Tramp üçün ən vacib məsələdir. "O, qarşıdan gələn seçkilər nəzərə alınmaqla MAGA elektoratını öz ətrafında birləşdirməlidir." Bu məqalə Alman dilindən tərcümə edilmişdir.