İraq Mərkəzi Bankı 7 oktyabr tarixində rəsmi dollar satış məzənnəsini 1 320 dinardan 1 520 dinara qaldıraraq ölkə valyutası dinarı təxminən 15 faiz devalvasiya etdi. Bu qərar, Hörmüz boğazı vasitəsilə neft ixracatında yaranan çətinliklər səbəbindən hökumətin gəlirlərinə düşən təzyiq və dövlət xərclərini maliyyələşdirmə qabiliyyətinin zəifləməsi fonunda qəbul edilib. İqtisadçılar bu addımın dövlət maliyyəsini qorumağa kömək edə biləcəyini iddia etsələr də, əhali yaşayış xərclərinin artmasından narahatdır. Ərbildə bir bazar sahibi vəziyyətin çox pis olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, fevral ayında İran müharibəsi başlayandan bəri malların qiyməti, xüsusilə də əksər məhsulların Türkiyə və İrandan gətirildiyi nəzərə alınaraq, nəqliyyat xərclərinin artması səbəbindən yüksəlib. İraq ərzaq, dərman və istehlak malları daxil olmaqla istifadə etdiyi məhsulların əhəmiyyətli bir hissəsini idxal edir. Dinarla maaş alan iraqlılar üçün valyutanın zəifləməsi alıcılıq qabiliyyətini azalda bilər. Lakin təsirlər hər kəs üçün eyni deyil. Dollarla qazanc əldə edənlər maaşlarını çevirərkən daha çox dinar ala bilərlər, lakin dollarla ödənilən xərcləri olanlar üçün vəziyyət fərqlidir. Məsələn, Ərbildə kirayə haqqı tez-tez dollarla müəyyən edildiyi üçün, məzənnə dəyişikliyi dinarla maaş alan kirayəçilərə birbaşa təsir göstərir. Rəsmi və paralel bazar məzənnələri arasındakı fərq ev təsərrüfatlarına əlavə təzyiq yaradır. Rəsmi məzənnə 1 dollar üçün 1 520 dinar olsa da, nağd dollar axtaran insanlar və müəssisələr tez-tez valyuta mübadiləsi məntəqələrinə müraciət edirlər. Bu həftə İraq Kürdüstanı regionunun paytaxtı Ərbildə 100 dollar təxminən 166 350 dinara satılırdı ki, bu da rəsmi məzənnədən təxminən 9 faiz yüksəkdir. Devalvasiya 7 oktyabrda elan edildikdən sonra paralel bazar məzənnəsi kəskin şəkildə yüksələrək 100 dollar üçün 180 000 dinara çatmışdı, lakin sonradan bir qədər sabitləşsə də, rəsmi rəqəmdən yuxarı qalıb. Atlantik Şurasının qeyri-rezident baş elmi işçisi Əhməd Tabaqçalı The National qəzetinə bildirib ki, maaşların əksəriyyətinin İraq dinarı ilə olduğu halda, bəzi xərclər üçün ABŞ dollarından istifadə edilməsi “bizdə əsaslı şəkildə yanlış olan budur”. Dollarla gəlir əldə edən Əhməd Abbas isə deyib: “ Dollarla maaş almaq daha təhlükəsizdir, çünki buradakı valyuta qeyri-sabitdir. Kirayəm dollarla , digər xərclərim isə İraq dinarı ilədir, lakin qiymətlərin daha da artacağını gözləyirəm, buna görə də sonda vəziyyət eyni olacaq”. O, bu ilin əvvəlində müharibə zamanı qiymətlərin artdığını müşahidə etdiyini, lakin indi “daha da yüksək” olduğunu qeyd edib. Misal olaraq, o, əvvəllər 9 000 İraq dinarına aldığı yuyucu vasitəni indi 20 000 İraq dinarına aldığını bildirib. Bu qərar sakinlər və siyasi fraksiyalar tərəfindən tənqidlərə səbəb olub. Devalvasiya, bir tərəfdən dövlət maliyyəsini sabitləşdirməyə yönəlsə də, digər tərəfdən İraq əhalisinin gündəlik həyatına ciddi təsir göstərərək, ölkədəki iqtisadi gərginliyi daha da artırır. Mənbələr: www.thenationalnews.com