Vyetnam və Avropa Azad Ticarət Assosiasiyasına (EFTA) üzv dörd ölkə – İslandiya , Lixtenşteyn , Norveç və İsveçrə arasında azad ticarət sazişi oktyabrın 18-də Hanoyda imzalanıb. Bu addım, ABŞ-ın tətbiq etdiyi tariflərin qlobal ticarəti pozduğu bir dövrdə tərəflərin bazarlarını şaxələndirmək məqsədi daşıyır. Cənub-Şərqi Asiyanın ən sürətlə inkişaf edən iqtisadiyyatı olan Vyetnam və EFTA arasında imzalanan bu saziş, sənaye, balıqçılıq və kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalı daxil olmaqla, gömrük rüsumlarını aradan qaldırır və ya azaldır. Sazişin imzalanma mərasimi Vyetnamın yüksək səviyyəli lideri To Lamın və EFTA hökumətlərinin nümayəndələrinin iştirakı ilə baş tutub. Vyetnam hökumətinin bəyanatında qeyd edilib ki, bu razılaşma tərəflərin qlobal iqtisadiyyatda davam edən dəyişkənlik şəraitində qaydalara əsaslanan ticarət sistemini gücləndirmək əzmini nümayiş etdirir. Həmçinin, sazişin Vyetnama idxal və ixrac bazarlarını şaxələndirməyə və qlobal dəyər zəncirlərinə daha dərindən inteqrasiya etməyə kömək edəcəyi gözlənilir. Vyetnam və EFTA arasında danışıqlar 2012-ci ildə rəsmi olaraq başladıqdan on ildən çox sonra, iyul ayında yekunlaşıb. Danışıqlar 2018-ci ildən bəri dayandırıldıqdan sonra keçən ilin sentyabrında yenidən başlamışdı. Mütəxəssislər, yeni sazişin ticarət əlaqələrini şaxələndirmək və əsas ticarət tərəfdaşlarından asılılığı azaltmaq üçün ortaq bir təşəbbüsü əks etdirdiyini bildirirlər. Tarix və siyasət üzrə alim Do Dinh Lam Khang AFP-yə verdiyi açıqlamada deyib: “ ABŞ Avropa ölkələrinə ticarət təzyiqini artırdıqca, bu saziş iqtisadi inteqrasiyanı daha böyük strateji müstəqilliyə çevirmək və ən böyük tərəfdaşlarından asılı olmaq əvəzinə alternativ ticarət əlaqələri inkişaf etdirmək üçün birgə səydir.” Khang əlavə edib ki, Vyetnam üçün EFTA iqtisadiyyatları ilə daha sıx əlaqələr yüksək əlavə dəyərli fəaliyyətlərə keçmək ambisiyasını dəstəkləyə bilər. Hər iki tərəfin bildirdiyinə görə, saziş malların və xidmətlərin ticarəti, əqli mülkiyyət hüquqları, ticarət müdafiə tədbirləri və davamlı inkişaf kimi sahələri əhatə edir. EFTA-nın məlumatına görə, keçən il EFTA və Vyetnam arasında ikitərəfli ticarətin dəyəri 4,8 milyard avro (5,4 milyard ABŞ dolları) təşkil edib. Keçən il EFTA ölkələrinin Vyetnama əsas ixracat məhsulları elektrik və mexaniki maşınlar, balıq və əczaçılıq məhsulları olub. İstehsalat mərkəzi olan Vyetnamın EFTA-ya əsas ixracat məhsulları isə maşınlar, ayaqqabılar və geyimlər olub. EFTA , dörd üzv dövlətinin yaxın olduğu, lakin qoşulmadığı Avropa İqtisadi Birliyinin (indiki Avropa İttifaqının sələfi) qarşılığı olaraq yaradılıb. Mənbələr: www.channelnewsasia.com