Avrozonada dövlət borclanma xərclərinin sürətlə artması 15 il əvvəl bloku sarsıdan borc böhranının təkrarlanması qorxularını yenidən canlandırır. Analitiklər və investorlar deyirlər ki, təşvişə düşməyin: banklar daha yaxşı hazırlanıb. Keçmişdə zəif dövlət maliyyəsi sözdə "fəlakət dövrü" yaratmışdı. Dövlət borcu nun saxlanmasından yaranan itkilər kreditorlara zərbə vurur, bəzi hallarda dövlət dəstəkli xilasetmə tədbirlərinə və büdcələrə əlavə yükə səbəb olurdu. Analitiklər bildirirlər ki, banklar ölkələrinin fiskal vəziyyətindən asılı qaldıqları üçün maliyyələşdirmə xərcləri artacaq və bazar qavrayışları əhəmiyyət kəsb edəcək. Lakin investorların, analitiklərin və Reuters tərəfindən toplanmış məlumatlara görə, kapital buferləri və daha sərt nəzarət banklara çətinlikləri dəf etməyə kömək etməlidir. Moody's Ratings -in baş bank analitiki Simon Ainsworth deyib: "Özünü daxili kreditdən təcrid etməyin bir həddi var. Banklar daha yaxşı başlanğıc nöqtəsindən gəlirlər, lakin onlar toxunulmaz deyillər." 2010-cu illərin böhranından bəri, blok bank nəzarətini yenidən qurub və Avropa Mərkəzi Bankı nı müdaxilə alətləri ilə təchiz edib, banklar isə illərlə davam edən rekord mənfəətlərin köməyi ilə müdafiələrini gücləndiriblər. Buna baxmayaraq, suveren narahatlıqlar son altı həftədə Avropa bank səhmləri ndə (.SX7P) 10% azalmaya səbəb olub – bu, daha geniş bazarın (.STOXX) düşüşündən beş dəfə çoxdur – bu azalma 16 illik zirvələrə qədər davam edən uzunmüddətli rallidən sonra baş verib. Fransa nın ilk üç kreditoru üçün eyni dövrdə azalma 17% təşkil edib. Böyük kəsir, sosial iğtişaşlar və 2027-ci il prezident seçkilərində ifrat sağçı və ifrat solçu namizədlərin rəy sorğularında öndə olması fonunda borc xərcləri 25 illik zirvələrə çatan Avrozonanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatı fırtınanın gözündədir. Banklara dövlət istiqrazlarını öz kitablarında risksiz aktivlər kimi qəbul etməyə icazə verilir. Onlar tənzimləyici likvidlik tələblərinə daxil edilir və mərkəzi banklar dan və digər kreditorlardan borc almaq üçün girov kimi istifadə olunur. Reuters -in Avropa Bank Nəzarəti Təşkilatı nın məlumatlarına əsaslanan təhlili göstərib ki, Avrozonanın banklarının xalis suveren istiqraz holdinqləri böhrandan bəri iki dəfə artaraq iyunun sonunda 4,3 trilyon avro (4,8 trilyon dollar) təşkil edib. Lakin bankların kapital buferləri daha da artıb, suveren holdinqlərin potensial itkiləri ödəmək üçün saxladıqları kapitala nisbətini 2013-cü ildəki 2,7-dən 2,5-dən aşağı salıb. Nisbət nə qədər aşağı olarsa, bankların düşən suveren istiqraz qiymətlərindən yaranan zərbəyə dözmək qabiliyyəti bir o qədər yüksək olar. Axiom Alternative Investments -in Baş İnvestisiya Direktoru David Benamou və WisdomTree -nin səhm strateqi Aneeka Gupta hesablayıblar ki, böyük Fransa bankları üçün daxili borca məruz qalma onların ən keyfiyyətli kapitalının təxminən 15%-dən 30%-nə qədərdir. Gupta deyib ki, bu, 2011-2012-ci illərdə böhranın ön cəbhəsində olan İtaliya dakı banklar üçün 100%-dən çox idi. Buna baxmayaraq, düşən dövlət istiqraz qiymətləri – gəlirlərlə tərs mütənasib hərəkət edir – əgər kreditorlar istiqrazlarının kitab dəyərini bazar qiymətlərinə uyğunlaşdırmalı və ya nağd pul toplamaq üçün satmalı olsalar, banklara zərər verə bilər. Dövlət istiqrazlarını risksiz statusdan məhrum etmək və ya konsentrasiya limitləri tətbiq etmək təklifləri indiyə qədər uğursuz olub. Lakin AB Komissiyası bank sektorunu gücləndirmək üçün lazım olan addımlar arasında suveren istiqraz portfellərinin daha da şaxələndirilməsini daxil edib və öz təkliflərini 2027-ci ilin əvvəlində təqdim edəcək. Rəsmi qaydalar olmadan belə, AMB Avrozonanın banklarını öz ölkələrinin borcuna məruz qalmanı azaltmağa təşviq edib. EBA məlumatlarının Reuters təhlili göstərib ki, 2013-cü ildə 50%-dən çox olduğu halda, 2026-cı ilin ortalarında daxili dövlət istiqraz holdinqləri ümumi həcmin 41%-ni təşkil edib. Həmçinin, banklar istiqrazlarının dəyərini maya dəyəri ilə qiymətləndirdikləri hissəni üç dəfə artıraraq 60%-ə çatdırıblar – bu, bazar qiymətləri düşdükdə kreditorlara itkiləri qeydə almamağa imkan verən mühasibat uçotu qaydasıdır. İstiqrazları "vəda müddətinə qədər saxlanılan" maliyyə aktivləri kimi təsnif etməklə, banklar holdinqlərində kapitalı azaldan itkiləri qeydə almaqdan qaça bilərlər, əgər satmağa məcbur edilməsələr. Moody's -dən Ainsworth deyib ki, bu risk azalıb, çünki kreditorlar bu gün qısamüddətli maliyyələşdirmədən daha az asılıdırlar. Buna baxmayaraq, Morningstar DBRS analitiki Maria Rivas üçün banklar üçün əsas sual, mühasibat uçotu mülahizələrindən asılı olmayaraq, investorların reallaşmamış itkilər daşıyan portfellərə necə baxmasıdır. O, Reuters -ə deyib: "Əgər bu müvəqqəti bir vəziyyətdirsə, investor əhval-ruhiyyəsinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir etməməlidir. Lakin, əgər bu uzun müddət davam edərsə, risk qavrayışına təsir edə bilər." Yunanıstan bankı Piraeus -un (BOPr.AT) baş icraçı direktoru Christos Megalou dövlət istiqrazlarında daha çox dəyişkənlik gözləyir, lakin bunun böhrana çevrilmə riskini azaltır. O, Reuters -ə deyib ki, Yunanıstan indi borclarını Böyük Britaniya nın bu gün borc aldığı orta dərəcələrdən əhəmiyyətli dərəcədə aşağı dərəcələrlə ödəyir – bu, ölkənin maliyyə böhranından və bir sıra xilasetmə tədbirlərindən qurtulduğu on il əvvəlki vəziyyətdən köklü bir dəyişiklikdir. İndi diqqət mərkəzində olan Fransa da o vaxtkı Yunanıstan dan fərqli vəziyyətdədir. Megalou deyib: "Fransa çox böyük bir iqtisadiyyatdır və buna görə də çəkə biləcəyi bir çox tətikləri var." O əlavə edib: "Tənzimləyicilər, siyasətçilər, həmçinin banklar, çox güman ki, oxşar meqa-problemin yenidən yaşanmayacağına əmin olmaq üçün sınaqdan keçirilmiş mexanizmlərə malikdirlər. Aydındır ki, biz portfelimizdə daim stress testləri aparırıq." Buna baxmayaraq, daha yüksək suveren istiqraz gəlirləri bankların maliyyələşdirmə xərclərini artıraraq onlara daha birbaşa zərər verə bilər, çünki onlar dövlət borclanma dərəcələrindən daha yüksəkdir. WisdomTree -dən Gupta deyib ki, Fransa bankları AB -də ən böyük topdansatış borc emitentləridir, buna görə də daimi olaraq daha yüksək gəlir onların "hər dəfə yenidən maliyyələşdirdikləri zaman pulun dəyərini artıracaq və bu, yığılır." Adının açıqlanmasını istəməyən keçmiş yüksək səviyyəli bank nəzarətçisi bu qiymətləndirmə ilə razılaşır. Həmin şəxs deyib ki, banklar depozitlər üçün daha aqressiv rəqabət aparırlar, bu da maliyyələşdirmə təzyiqlərinin əksidir və sektorun perspektivləri nəticədə, ən azı qismən, qavrayışlardan asılı olacaq.