2026-cı ilin üçüncü rübü qlobal vençur maliyyələşdirməsi üçün əhəmiyyətli rəqəmlərlə başa çatıb. Crunchbase -in məlumatlarına görə, bu dövrdə təxminən 6 000 startapa ümumilikdə 159 milyard dollar investisiya qoyulub. Bu rəqəm cari ilin ən aşağı rübü olsa da, 2022-ci ilin ikinci rübündən bəri bütün digər rübləri geridə qoyub. Ümumilikdə, 2026-cı ilin ilk üç rübündə özəl şirkətlərə qoyulan vençur investisiyalarının həcmi 679 milyard dollara çatıb ki, bu da müvafiq dövr üçün indiyədək qeydə alınan ən yüksək göstəricidir. Üçüncü rübdə qlobal vençur maliyyələşdirməsi ikinci rübdəki 212 milyard dollardan 25% azalsa da, 2025-ci ilin üçüncü rübü ilə müqayisədə 53% artım nümayiş etdirib. 2026-cı ildə diqqətçəkən əsas məqamlardan biri 1 milyard dollardan çox investisiya cəlb edən startapların sayının artması olub. Üçüncü rübdə 27 şirkət bu cür böyük məbləğdə maliyyələşmə əldə edərək yeni bir rekord müəyyən edib. Bu, ikinci rübdəki 16 və birinci rübdəki 14 şirkətlə müqayisədə əhəmiyyətli bir artımdır. Üçüncü rübdə cəlb olunan bütün qlobal vençur kapitalının təxminən üçdə biri bu 27 şirkətin payına düşüb. Keçən rübdə heç bir şirkət on milyardlarla dollar həcmində maliyyələşmə əldə etməsə də, səkkiz şirkət 3 milyard dollardan çox investisiya cəlb edib. Bu şirkətlər arasında Databricks və Safe Superintelligence hər biri 5 milyard dollar , Crusoe, Moonshot AI, Mistral AI, Nscale, The Boring Co. və Kling AI isə hər biri 3 milyard dollardan çox investisiya cəlb edib. Bu səkkiz şirkətdən beşi son dörd il ərzində təsis edilib. ABŞ mərkəzli şirkətlər vençur kapitalının dominant hissəsini cəlb etməyə davam edərək, üçüncü rübdə 91 milyard dollar investisiya ilə qlobal ümumi həcmin təxminən 57%-ni təşkil edib. Tək San Fransisko Körfəz Bölgəsi isə bu rübdə qlobal vençur investisiyasının 24%-ni əhatə edib. Süni intellektlə işləyən startaplar 102 milyard dollar , yəni qlobal vençur kapitalının 64%-ni cəlb edib. Bu rəqəm əvvəlki iki rübdən aşağı olsa da, 2025-ci ilin üçüncü rübündəki qlobal maliyyələşmədən 14 faiz bəndi yuxarıdır. 2026-cı ildə fiziki süni intellekt sahəsi də əhəmiyyətli kapital cəlb edib. Üçüncü rübdə aviasiya, robototexnika, məlumat mərkəzləri, yarımkeçiricilər və enerji sektorlarının hər biri 10 milyard dollar və ya daha çox investisiya əldə edib. Gecikmiş mərhələli vençur maliyyələşdirməsi üçüncü rübdə 105 milyard dollar təşkil edib ki, bu da ikinci rübdən 23% az, lakin 2025-ci ilin üçüncü rübündən 73% çoxdur. 100 milyon dollar və yuxarı həcmdəki maliyyələşmə raundları gecikmiş mərhələli maliyyələşmələrin təxminən 90%-ni təşkil edib. Erkən mərhələli maliyyələşmə isə 40,6 milyard dollar təşkil edərək, bir il əvvəlki göstəricidən 25% artıb. 100 milyon dollar və yuxarı həcmdəki böyük raundlar erkən mərhələli maliyyələşmələrin 50%-ni təşkil edib. Qlobal toxum maliyyələşdirməsi üçüncü rübdə 13 milyard dollar olub ki, bunun da 2,6 milyard dolları 100 milyon dollar və yuxarı həcmdəki toxum raundlarına yönəldilib. Üçüncü rüb çıxışlar üçün də kifayət qədər güclü olub. Çin ən böyük çıxışlar üzrə İPO cəbhəsində dominant mövqe tutub, yarımkeçirici və robototexnika şirkətlərinin listinqləri ilk ticarət günündə sürətlə artıb. ABŞ mərkəzli şirkətlər isə ən böyük birləşmə və satınalma (M&A) sövdələşmələrində liderlik edib. Yarımkeçirici şirkətlər üçüncü rübdə ən böyük alıcılar olub. Nvidia , Nyu York mərkəzli açıq mənbəli Sİ platforması olan Hugging Face-i 12,9 milyard dollara almaq üçün təklif verib. Yarımkeçirici nəhəngi AMD , San Fransisko mərkəzli fiziki intellekt modelləri yaradan Fei Fei Li's World Labs şirkətini 8,2 milyard dollara almaq niyyətini açıqlayıb. Üçüncü ən böyük satınalma isə ödəniş provayderi Stripe-ın Nyu York mərkəzli Sİ model routeri OpenRouter-i 7,5 milyard dollara alması olub. Son rüblərdə bütün maliyyələşmə mərhələlərindəki böyük investisiyalar, gənc Sİ şirkətlərinin sürətlə inkişaf etməsi ilə vençur investisiyalarını artırıb. Üçüncü rübdə qoyulan startap kapitalının yarısı 2022-ci ildən sonra təsis edilmiş şirkətlərə yönəldilib. Vençur maliyyələşdirməsi proqram təminatından kənara çıxaraq fiziki infrastruktur və robototexnika sahələrinə də genişlənərək iqtisadiyyatların yenidən sənayeləşməsinə töhfə verir. Süni intellektə əsaslanan startaplar üçün dinamik toxum maliyyələşdirmə mühiti də müşahidə olunur. Mənbələr: news.crunchbase.com