Vayominq ştatından olan mexanik və həvəskar spirtli içki istehsalçısı Geno Stecks öz evində spirtli içki çəkmək hobbisini asanlaşdırmaq üçün iki otaqlı iqamətgahında etdiyi dəyişiklikləri qürurla təfərrüatlandırır. Saqqallı, 66 yaşlı kişi, reseptlərindən bəzilərini qarışdırmaq üçün qaba bərkidilmiş elektrik qazmasından istifadə edərək öyünür: “Yemək otağımı spirtli içki çəkmə otağıma çevirdim”. İki il əvvəl o, evdə spirtli içki istehsalı üçün reseptlərlə təcrübələr aparmağa başlayıb. Bu məşğuliyyət ona yeni bacarıqlar öyrədib və dostları, qonşuları ilə bölüşmək üçün özünəməxsus məhsul – “qəhvə dadlı spirtli içki” bəxş edib. Bu, ABŞ qanunlarına görə qeyri-qanunidir. Stecks deyib: “Bilirsiniz, sakit olun – reklam və ya başqa bir şey etməyin”. Lakin bəzi evdə spirtli içki istehsalçıları ümid edirlər ki, hobbilərini daha uzun müddət sirr saxlamaq məcburiyyətində qalmayacaqlar. Ali Məhkəmə bu həftə bu təcrübəni qadağan edən 1868-ci il qanunvericiliyinə yenidən baxacağını elan edib və həvəskar istehsalçılar ümid edirlər ki, onların spirtli içkiləri tezliklə ölkə daxilində evdə hazırlanması qanuni olan pivə və şərab kimi qəbul ediləcək. İşləri məhkəməyə verən iddiaçılar bildirirlər ki, Konqres Yenidənqurma dövründə vergi məqsədləri üçün spirtli içki istehsalını məhdudlaşdırmaqla səlahiyyətlərini aşmışdır. Onlar ölkənin ən yüksək hakimlərinin bununla razılaşmasını istəyirlər. Lakin hökumətin vəkilləri iddia edirlər ki, Konqresin tədbiri qanuni idi və istehsalçıların vergilərdən yayınmasının qarşısını almaq üçün zəruri idi. Bir aşağı məhkəmə demək olar ki, 160 illik qadağanı konstitusiyaya zidd hesab etsə də, ayrı və oxşar bir işdə başqa bir aşağı məhkəmə əks nəticəyə gəlib. Ali Məhkəmə işə gələn ilin əvvəlində baxacaq və 2027-ci ilin yayında qərar verə bilər. Hazırda şəxsi evdə spirtli içki istehsalı beş ilə qədər həbs, 10 000 dollar (7 460 funt sterlinq) cərimə və ya hər ikisi ilə cəzalandırılır. İddiaçıları təmsil edən vəkil Robert Alt deyib: “Burada sözügedən xüsusi qanun həm absurd, həm də konstitusiyaya ziddir. Qeyd etmək maraqlıdır ki, bu, alma piroqu qədər Amerika adəti olan – və şübhəsiz ki, daha qədim bir hobbidir”. Alt , Stecks və dəyişikliyin bir çox tərəfdarları qeyd edirlər ki, Corc Vaşinqton özü evdə spirtli içki istehsal edib. Tarixçi Daniel Pierce BBC-yə bildirib ki, evdə spirtli içki istehsalı ilk dəfə gəlir məqsədləri ilə cinayət hesab edilib və spirtli içki hazırlayan hər kəsdən vergi ödəməsi tələb olunub. Federal agentlər qanunu tətbiq etməyə başlayanda, əlavə pul qazanmaq və ya barter etmək üçün spirtli içki istehsal edən kiçik fermerlər az seçim qarşısında qalıblar. Pierce deyib: “Əgər siz böyük bir spirtli içki istehsalçısısınızsa və ya buna bənzər birisinizsə, [vergini ödəməyə] gücünüz çata bilər, lakin əksər insanlar üçün bu, qeyri-mümkün idi”. ABŞ 1930-1933-cü illər arasında spirtli içki istehsalı və satışına ümummilli qadağa olan Prohibisiyanı tətbiq edəndə, bu, qeyri-qanuni spirtli içki istehsalçıları, xüsusilə də “moonshiner”lər üçün tamamilə yeni bir bazar yaratdı, Pierce bildirib. Yarış idmanı olan NASCAR , qaçaqmalçıların qeyri-qanuni spirtli içkiləri daşımaq və qanundan qaçmaq üçün istifadə etdikləri yüksək sürətli, modifikasiya edilmiş avtomobillərdən yaranıb. Bir çoxları Prohibisiyanın bitməsindən sonra da qeyri-qanuni spirtli içki istehsalını davam etdirib, tez-tez ailə reseptlərini nəsillər boyu gizli şəkildə (və ya ən azı sıx dairələrdə) ötürüblər. Sonra “Moonshiners” kimi realiti-şoular, internet və populyar mədəniyyət sayəsində 2000-ci illərin əvvəllərində “moonshine” və evdə spirtli içki istehsalı yeni bir intibah yaşadı, o deyib. Pierce deyib: “Evdə spirtli içki istehsalı baxımından bu, olduqca dramatik bir canlanma yaşamağa başlayır”. Hobby Distillers Association-ın təsisçisi və prezidenti Rick Morris , qanunu dəyişdirmək üçün Texasda məhkəməyə müraciət edən iddiaçılardan biri idi. O, əvvəlcə içki sənayesinə soda maşınları və qablaşdırılmış su ilə işləyərək daxil olub, sonra həyat yoldaşı ilə birlikdə pivə və şərabın həvəskar ev istehsalçısı olub. Onlar spirtli içki istehsalına “növbəti addım” atmağa çalışarkən məyusedici bir kəşf etdilər. O deyib: “Mənasız idi. Mən pivə hazırlaya bilərdim, şərab hazırlaya bilərdim, hər ikisi tamamilə qanuni idi… və artıq qanuni olaraq hazırladığım şeyi götürüb, bir burbon və ya brendi hazırlamağa başlamaq üçün bir addım daha ata bilməməyim məyusedici idi”. Morris və bir çox digər həvəskarlar üçün cazibə, prosesin arxasındakı mexanika və innovasiyadır, onlar deyirlər. Peşəkar aerokosmik mühəndis olan Ohayo ştatından iddiaçı John Bream deyib: “Düzəldilməli çoxlu elm və təfərrüatlar var, lakin bunun içinə daxil olan sənətdə hələ də böyük bir yaradıcılıq damarı var – ləzzətlərin və ətirlərin qarışdırılması və sair”. O, təxminən 17 il əvvəl həyat yoldaşı ona evdə pivə hazırlama dəsti verdikdə bu hobbiyə başlayıb. O, əməliyyatlarını mətbəxlərində qurub, lakin “çoxlu qarışıqlıq yaradıb və qaraja qovulub”. O deyib: “Evdə pivə hazırlamaqla, spirtli içki istehsalının növbəti səviyyəsinə keçməyin qeyri-qanuni olduğunu anladım… buna görə də ondan uzaq durdum”. Lakin o, arxaik qanuna qarşı hüquqi mübarizələrə qoşulmaqla “yaxşılıq üçün bir qüvvə” ola biləcəyini başa düşüb. The Distilled Spirits Council of the US-ın baş hüquqşünası Courtney Armour BBC-yə bildirib ki, hər kəs bu addımı dəstəkləmir. O, evdə istehsalın gətirdiyi çətinliklər və təhlükələr barədə narahatdır. Armour deyib: “Spirtli içki istehsalı prosesi partlayış, yanıqlar, yanğınlar və daha çox risklər daxil olmaqla olduqca təhlükəli ola bilər. Spirtli içki sənayesi bu riskləri azaltmaq üçün təhlükəsizlik və proses idarəçiliyinə açıq şəkildə diqqət yetirir, lakin hətta bu diqqətli mühitdə belə qəzalar, xəsarətlər və hətta ölümlər baş verir”. Və sonra spirtli içki düzgün istehsal edilmədikdə yarana biləcək sağlamlıq problemləri var. Armour deyib: “Evdə spirtli içki istehsalı şəraitində bu təhlükələr yalnız istehsalla məşğul olan şəxslərlə məhdudlaşmayacaq, həm də ətrafdakı qonşulara da təsir edəcək”. Evdə spirtli içki istehsalı federal səviyyədə qadağan qalsa da, Missuri və Nyu-Hempşir kimi ştatlar şəxsi istehlak üçün evdə müəyyən miqdarda istehsala icazə verən qanunvericilik qəbul ediblər. Vəkil Alt qeyd edib ki, “spirtli içki, ənənəvi olaraq, dövlət tənzimləməsi sahəsi olub… buna görə də dövlət və federal səlahiyyətlər arasındakı bu sual bu işin əsasını təşkil edir”. Alt həmçinin bildirib ki, hüquqi mübarizə federal orqanların ev fəaliyyətləri üzərində hansı nəzarətə malik olduğunu da əhatə edir. O deyib: “Bu dairə məhkəməsi dedi ki, əgər federal hökumət bu məsələdə haqlıdırsa, vergi adı altında evdə qadağan edə biləcəkləri şeylərə demək olar ki, heç bir məhdudiyyət yoxdur”. Spirtli içki zavodunun sahibi və Missuri ştatının keçmiş nümayəndəsi Don Gosen bildirib ki, o, ştatın 1995-ci il qanununun formalaşmasına kömək edib. Bu qanun sakinlərin hər il hər şəxsə 100 gallon , hər ev təsərrüfatına isə 200 gallon spirtli içki istehsal etməsinə icazə verir. Gosen deyib: “Mən heç vaxt federal hökumətin gəlib kimisə buna görə cərimələdiyini görməmişəm, çünki bu, bir növ kiçik bir məsələdir… və buna görə də bir çox insan, inanıram ki, köhnə günlərdə olduğu kimi, bunu hələ də gizli şəkildə edir”. O deyib ki, illər ərzində bir çox insan federal qanundan xəbərsiz olaraq ondan məsləhət almağa gəlib. Bəziləri ona evdə hazırlanmış şüşələrini gətirib fikrini soruşurlar. Gosen gülərək deyib: “Mən onu dadacam və dəhşətli olacaq. Və xoşbəxt bir üz ifadəsi ilə deyəcəm ki, ‘Oh, möhtəşəmdir’ – çünki onlar bunu hazırlayıblar. Onlar bunu sevirlər”. Gosen , Morris və sənayedəki digərləri hesab edirlər ki, evdə spirtli içki istehsalına qanuni icazə verilməsi yalnız onun inkişafına kömək edəcək. Gosen deyib: “Ev marağı ümumiyyətlə daha yaxşı istehlakçıya, daha təhsilli istehlakçıya, daha mürəkkəb istehlakçıya, sadəcə daha çox xərcləyən istehlakçıya çevrilir. Mənim kimi insanlar evdə spirtli içki istehsalçılarına qapılarımızı açacaq, onlar üçün dərslər keçəcək və onlara kömək edəcəklər”. Vayominqdə isə “moonshiner” mexanik Stecks razılaşır ki, əgər insanlar cəza və həbs riski ilə üzləşməsələr, daha çox insan evdə spirtli içki istehsalına başlayacaq – və qanuniləşmədən yalnız böyümə və yaxşı şeylər gözləyir. Xəbərlərə görə, İtaliyada oğrular 5 milyon avro dəyərində 30 000 şüşə şərab oğurlayıblar. Ticarət müharibəsi davam etdikcə ABŞ-ın Kanada spirtli içkilərinə və süd məhsullarına qadağası qüvvəyə minir.