'Sessiya kukiləri' hakerlər üçün əsas hədəfdir və onlara hesablarınızı ələ keçirməyə və istifadə etməyə imkan verir. Səhəriniz məşğul keçib, balansları yoxlamaq və ödənişlər etmək üçün müxtəlif hesablara daxil olmusunuz. Məhsuldar bir neçə saatdan sonra noutbukunuzu bağlayıb növbəti işinizə keçirsiniz. Bilmədiyiniz isə odur ki, fırıldaqçılar bankla olan sessiyanızı ələ keçiriblər və indi hesabınıza daxil ola bilirlər. Siz "sessiya oğurluğu" kimi tanınan fırıldaqçılıq növünə aid olan kuki oğurluğunun qurbanısınız. Kibermühafizə şirkəti NordVPN-in texniki direktoru Marijus Briedis deyir: "Kukilər hakerlər üçün əsas hədəfə çevrilib". İyun ayına qədər olan bir ildə onlayn dövriyyədə olan oğurlanmış məlumatlarda 52 milyard kuki müəyyən edilib. Bir veb-sayta, məsələn, bankınızın saytına daxil olduğunuz zaman cihazınızda yerləşən və məlumatlarınızı müvəqqəti saxlayan unikal bir kuki verilir. Bu o deməkdir ki, siz təkrar-təkrar giriş məlumatlarınız soruşulmadan səhifədən səhifəyə keçə bilərsiniz. Buna "sessiya kukisi" – və ya açar – deyilir və siz çıxış etdiyiniz anda istifadəsi dayanır. Lakin sessiya açıq olduğu müddətdə – və bu, veb-saytda yadda saxlanmağı seçsəniz və ya onu düzgün bağlamasanız, fəaliyyətinizdən sonra da davam edəcək – kuki oğurluğuna qarşı həssas ola bilərsiniz. Briedis deyir: "Sessiya kukisini artıq kiliddə dönmüş rəqəmsal açar kimi düşünün. Saytda daxil qalanda, qapını sizin üçün açıq saxlayan həmin kukidir. Əgər haker həmin aktiv kukini oğurlayarsa, onlar əsasən sizə çevrilirlər." "Onlara şifrəniz lazım deyil, giriş xəbərdarlığı işə düşmür və onlar çox vaxt çoxfaktorlu autentifikasiyanızı (MFA) keçə bilirlər." Kukilər cihazınızdan oğurlanır. Oğurluq adətən bilmədən zərərli proqram təminatı yükləməyiniz nəticəsində baş verir. Briedis deyir: "Həmin zərərli proqram təminatı cihazınızda olduqdan sonra birbaşa brauzerinizin verilənlər bazasına gedir, bütün aktiv sessiya kukilərini götürür və hakerə geri göndərir". "Onlar əsasən siz baxmayanda rəqəmsal cibinizə əl uzadıb açarlarınızı götürürlər." Bu, vebdə adi bir sessiyaya bənzəyir. Bir nöqtədə siz daxil olmusunuz və şifrənizi vermisiniz, bəlkə də sizin olduğunuzu sübut etmək üçün MFA istifadə etmisiniz. Daha sonra kimsə sessiya kukisindən hesabınızı sındırmaq üçün istifadə etdiyini aşkar edənə qədər qurban olduğunuzu başa düşməyə bilərsiniz. Əgər bu, sosial media və ya e-poçt hesabıdırsa, onun fırıldaqçılar tərəfindən başqalarını aldatmaq üçün istifadə edildiyini aşkar edə bilərsiniz. Əgər bu, bankınızdırsa, onlar hesabınıza daxil ola bilər və ya tapdıqları məlumatlardan istifadə edərək şəxsiyyət oğurluğu fırıldaqçılığı törədə bilərlər. Və əgər siz onlayn alış-veriş edirdinizsə, fırıldaqçılar sifarişinizi dəyişdirib başqa ünvana yönləndirə və yadda saxlanmış ödəniş məlumatlarınızdan istifadə edərək ödəniş edə bilərlər. Məsələn, bir saytdan təhlükəsizlik xəbərdarlığı ilə xəbərdar ola bilərsiniz, bu, hər hansı bir məlumatı dəyişdirməyə çalışıb-çalışmadığınızı soruşan bir mesaj ola bilər. Yüklədiyiniz genişləndirmələr və proqram təminatı ilə çox diqqətli olun, çünki məlumat oğurlayan zərərli proqram təminatı adətən orada gizlənir. Noutbukunuzun və ya telefonunuzun zərərli proqram təminatı ilə yoluxduğuna dair əlamətlərə diqqət yetirin. Briedis deyir ki, qırmızı bayraqlar arasında cihazınızın qəfildən sadə tapşırıqlarla mübarizə aparması, batareyanın normaldan daha sürətli boşalması, tez-tez çökmələr və ya brauzerin yönləndirmələr, pop-up-lar və ya dəyişdirilmiş ana səhifə ilə qəribə davranmağa başlaması daxildir. Daxil olmağınızı tələb edən saytlar üçün təhlükəsiz olmayan ictimai Wi-Fi şəbəkələrindən istifadə etməyin. Bu kanal vasitəsilə kukilərin oğurlanma ehtimalı azdır, lakin həmişə ehtiyatlı olmalısınız. Hesablardan çıxış etməyi vərdiş halına gətirin. Briedis deyir: "Sadəcə bir səhifəni bağlamaq sessiyanı bitirmir". "Həmin kukini etibarsız etmək və oğru üçün yararsız hala gətirmək üçün əl ilə çıxış etməlisiniz." O, şifrələri brauzerinizdən çıxarıb xüsusi bir şifrə menecerinə köçürməyi təklif edir. Kukilərinizi müntəzəm olaraq təmizləmək oğurlana biləcək məlumatları azaldacaq. Əgər hesabınızın təhlükə altında olduğundan şübhələnirsinizsə, antivirus skanı edin. Həmçinin bütün cihazlarda hesablarınızdan çıxış edin və şifrələrinizi dəyişdirin. Hesablarda MFA istifadə edin, çünki bu, sadə şifrədən daha çox qoruma təklif edir. Hər hansı şübhəli ödənişlər aşkar etsəniz, bankınızı xəbərdar edin.