ABŞ -da 3 noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilərinə sayılı günlər qalıb. Seçkilərdə Nümayəndələr Palatası ndakı 435 yerin hamısı və Senat dakı 35 yer üçün səs veriləcək. 2024-cü il seçkilərində Ağ Ev i qazanan Respublikaçılar hazırda Konqres in hər iki palatasında da çoxluğa malikdirlər. Aralıq seçkilərinin nəticələrinə görə bu vəziyyət dəyişə bilər. Bəs Konqres dəki güc balansının dəyişməsi kriptovalyutaları niyə bu qədər yaxından maraqlandırır? Çünki ABŞ -da kripto sektorunun gələcəyini müəyyən edəcək ən vacib qanunvericilik tənzimləmələrindən bəziləri hələ tamamlanmayıb. Demokratlar ın Konqres də çoxluğu əldə etməsi halında Tramp administrasiyasının kripto siyasətləri və sektorla maliyyə əlaqələri də daha sıx nəzarətə məruz qala bilər. Seçkilərin kripto sektoru üzərindəki ən vacib təsirlərindən biri, uzun müddətdir müzakirə olunan CLARITY Act vasitəsilə ortaya çıxa bilər. ABŞ -da kriptovalyuta bazarı üçün hərtərəfli hüquqi çərçivə yaratmağı hədəfləyən qanun layihəsi 2025-ci ilin iyulunda Nümayəndələr Palatası ndan keçmişdi. Layihə hansı rəqəmsal aktivlərin qiymətli kağız, hansılarının isə rəqəmsal əmtəə kimi qiymətləndiriləcəyinə aydınlıq gətirməyi hədəfləyir. Həmçinin kriptovalyuta birjalarının və digər bazar iştirakçılarının hansı qaydalara tabe olacağını müəyyən etməyi nəzərdə tutur. Bu çərçivədə ABŞ Qiymətli Kağızlar və Birja Komissiyası (SEC) ilə Əmtəə Fyuçers Komissiyası (CFTC) arasında səlahiyyət bölgüsü də vacib başlıqlar arasındadır. CLARITY Act 15 sentyabrda Senat da keçirilən prosedur səsverməsində lazımi dəstəyi ala bilmədi. Layihənin lehinə 50, əleyhinə 49 səs verilsə də, müzakirələrin irəliləməsi üçün tələb olunan 60 səs həddinə çatıla bilmədi. Demokratlar ın hamısı və dörd Respublikaçı senator layihənin irəliləməsinə qarşı səs verdilər. Anlaşılmazlığın vacib səbəblərindən biri yüksək səviyyəli dövlət məmurlarının kriptovalyuta fəaliyyətlərinə dair etik qaydalar oldu. Bununla yanaşı, stabilkoinlərdən əldə edilən gəlirlər barədə bank sektoru ilə kripto şirkətləri arasındakı fikir ayrılıqları da prosesi çətinləşdirdi. Beləliklə, sektorun uzun müddətdir gözlədiyi hərtərəfli kripto qanununun gələcəyi seçkilərdən sonra yaranacaq yeni Konqres in siyasi balanslarından daha çox asılı vəziyyətə düşdü. Seçkilərdə Demokratlar ın Nümayəndələr Palatası nda və ya Senat da çoxluğu əldə etməsi halında kripto sektoruna yönəlmiş nəzarətlərin arta biləcəyi qiymətləndirilir. Reuters -in 13 oktyabrda yayımladığı təhlilə görə, Demokratlar ın çoxluğu qazanması Tramp administrasiyasının kripto şirkətlərinə yönəlmiş mövcud tənzimləyici yanaşmasını birbaşa sona çatdırmayacaq. Digər tərəfdən, Konqres komitələrinin idarəçiliyini ələ keçirmələri halında isə Demokratlar şirkət rəhbərlərini və tənzimləyici qurum nümayəndələrini ifadəyə çağırmaq, sənəd tələb etmək və istintaq başlatmaq üçün daha geniş səlahiyyətlərə sahib olacaqlar. Xüsusilə Tramp ailəsinin kriptovalyuta sektorundakı maliyyə əlaqələrinin diqqət mərkəzinə alınması gözlənilir. Bunların başında Tramp ailəsi ilə əlaqəli World Liberty Financial durur. Şirkət son dövrlərdə həm investisiyaları, həm də USD1 adlı stabilkoinlə gündəmə gəlib. Keçən günlərdə Circle səhmdarlarından J. Benjamin Greenberg də Tramp və World Liberty Financial əleyhinə iddia qaldırmışdı. İddianın mərkəzində Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə əlaqəli bir şirkətin World Liberty Financial -ın 49% səhmi üçün etdiyi 500 milyon dollar lıq razılaşma və MGX fondunun Binance -ə həyata keçirdiyi 2 milyard dollar lıq investisiya durur. Sözügedən 2 milyard dollar lıq investisiyanın ödənişində USD1 stabilkoinindən istifadə edilmişdi. İddiaçı Tramp ın bu əməliyyatlardan gəlir əldə edərək ABŞ Konstitusiyası nı pozduğunu iddia edir. Ağ Ev və World Liberty Financial isə ittihamları rədd edir. İddialar barədə hələ verilmiş bir məhkəmə qərarı yoxdur. Demokratlar ın Konqres də çoxluğu əldə etməsi halında bu cür əməliyyatlara dair siyasi nəzarətin də artması gündəmə gələ bilər. Ehtimal olunan bir çoxluq dəyişikliyi yalnız Tramp ailəsinin şirkətlərini deyil, qurumların kripto sektoruna dair aldığı qərarları da təsir edə bilər. Reuters -in xəbərinə görə, sektor nümayəndələrinin diqqətlə izlədiyi adlardan biri Demokrat Nümayəndələr Palatası nın üzvü Sean Casten dir. Kriptovalyuta bazarında daha sərt tənzimləmələr aparılmasını müdafiə edən Casten 2025-ci ildə CLARITY Act -ə qarşı səs vermişdi. Demokratlar ın Nümayəndələr Palatası nı qazanması halında Casten in Maliyyə Xidmətləri Komitəsi nin sədrliyi üçün mövcud kıdemli Demokrat üzv Maxine Waters -ə rəqib ola biləcəyi bildirilir. Bu barədə hələ dəqiqləşmiş bir qərar yoxdur. Digər tərəfdən, SEC və CFTC Konqres dəki qanunvericilik işlərinin ləngiməsinə baxmayaraq öz tənzimləmə proseslərini davam etdirirlər. SEC -in kriptovalyutalara dair yeni qaydaları üçün ictimai rəy toplama prosesi 20 oktyabrda başa çatdı. Qurumun indi gələn rəyləri dəyərləndirərək tənzimləmələri yekun səsverməyə hazırlaması gözlənilir. Buna görə də Konqres dəki çoxluğun dəyişməsi mövcud tənzimləyici işlərin avtomatik olaraq dayanacağı anlamına gəlmir. Yeni Konqres in edəcəyi nəzarətlər və çıxaracağı qanunlar isə tənzimləmələrin uzunmüddətli gedişatında müəyyənedici ola bilər. Kriptovalyuta şirkətləri seçkilərin əhəmiyyətinin fərqindədirlər. Buna görə də sektor 2026-cı il aralıq seçkilərinin ən böyük siyasi maliyyələşdirmə mənbələrindən biri halına gəlib. Public Citizen məlumatlarına görə, kripto sektoru 2026-cı il seçkilərinə iyun ayı etibarilə təxminən 189 milyon dollar lıq töhfə vermişdi. Bu fəaliyyətlərin mərkəzində isə kripto tərəfdarı namizədləri dəstəkləyən Fairshake adlı siyasi fəaliyyət komitəsi durur. Coinbase , Ripple və Andreessen Horowitz kimi sektorun aparıcı şirkətləri və investorları Fairshake -in vacib maliyyələşdirmə mənbələri arasındadır. Fairshake oktyabr ayının əvvəlində etdiyi açıqlamada Nümayəndələr Palatası seçkilərində 32 namizədə dəstək verəcəyini elan etdi. Bu namizədlərin 19-u Respublikaçı , 13-ü isə Demokrat dır. Altı namizəd üçün ayrı-ayrı 1 milyon dollar lıq seçki xərcləri planlaşdırıldı. Fairshake və əlaqəli qurumların avqust ayının sonu etibarilə təxminən 120 milyon dollar lıq istifadə edilə bilən resursu var idi. Burada diqqət çəkən məqam kripto sektorunun yalnız Respublikaçı namizədləri dəstəkləməməsidir. Sektorun əsas hədəfi hansı partiyadan olursa olsun, kriptovalyuta tənzimləmələrinə dəstək verəcək şəxslərin Konqres də daha çox yer almasını təmin etməkdir. CLARITY Act -in Senat da irəliləyə bilməməsi isə sektorun Demokratlar la əlaqələrini çətinləşdirdi. Fairshake sentyabr ayında Ohayo dakı Demokrat Senat namizədi Sherrod Brown -a qarşı təxminən 30 milyon dollar lıq kampaniya xərcləməsi planlaşdırdığını açıqladı. Respublikaçılar ın həm Nümayəndələr Palatası nda, həm də Senat da çoxluğunu qoruması Tramp administrasiyasının kripto siyasətlərinin Konqres də dəstək tapmasını asanlaşdıra bilər. Belə bir nəticə bazar strukturuna dair yeni qanunvericilik işlərinin davam etdirilməsi və administrasiyanın kriptoya yönəlmiş layihələrinin irəlilədilməsi baxımından əhəmiyyət kəsb edə bilər. Bununla birlikdə, Respublikaçılar ın çoxluğu qoruması CLARITY Act -in mütləq qanuniləşəcəyi anlamına gəlmir. Nitekim sentyabr ayındakı səsvermədə dörd Respublikaçı senator da layihənin irəlilədilməsinə qarşı səs vermişdi. Həmçinin Senat dakı bir çox qanunvericilik təşəbbüsünün irəliləyə bilməsi üçün 60 səs dəstəyi tələb olunur. Dolayısı ilə Respublikaçılar ın çoxluğu davam etdirməsi halında belə bəzi tənzimləmələrdə Demokratlar ın dəstəyinə ehtiyac duyula bilər. Demokratlar ın bir və ya iki palatada çoxluğu əldə etməsi halında isə hərtərəfli kripto qanunlarının məzmununda dəyişiklik edilməsi, etik qaydaların sərtləşdirilməsi və ya tənzimləmə prosesinin uzanması ehtimalları önə çıxa bilər. Keçmiş məlumatlar ABŞ aralıq seçkilərinin Bitcoin üzərində birtərəfli və qalıcı bir qiymət təsiri yaratmadığını göstərir. Nitekim 2010 və 2014-cü il aralıq seçkilərindən sonrakı 30 gündə Bitcoin yüksələrkən, 2018 və 2022-ci il seçkilərini izləyən 30 gündə düşüş müşahidə edildi. Bu tablo seçki nəticələrinin təkbaşına qiyməti müəyyən etmədiyini, makroiqtisadi şərtlər, tənzimləmə gözləntiləri və kriptovalyuta bazarına xas inkişafların da ən az siyasi qədər təsirli olduğunu ortaya qoyur. UZMANCOIN / VERİ QRAFİKİ Bitcoin -in seçki günü bağlanış qiymətinə nisbətən 30 gün sonrakı faiz dəyişikliyi. 2026-cı il seçkiləri hələ keçirilmədiyi üçün qrafikə daxil edilməyib.