[P1] Federal Ehtiyat Sistemi (Fed) rəsmiləri bu həftə ABŞ-da qısamüddətli borclanma xərclərini yenidən artırmayacaqlarını bildiriblər, lakin inflyasiya narahatlıqları hələ də əsas mövzu olduğundan, investorlar faiz artımının dayandırılmasının uzun sürməyəcəyinə inanırlar. Fed-in faiz dərəcələrini 3,75%-4,00% aralığında sabit saxlaması gözlənilən qərarından bir gün sonra açıqlanacaq məlumatlar bunun səbəbini vurğulayacaq. İnfilyasiya keçən ay sürətlənib və yanacaq qiymətlərinin artımından daha geniş sahələrə yayılıb, həmçinin ABŞ iqtisadi artımı keçən rübdə sürətlənib. Hökumət hesabatlarının göstərəcəyi gözlənilir ki, bu artım güclü istehlak xərcləri və süni intellektə (AI) olan tələbatın yaratdığı biznes investisiyalarının artımı ilə dəstəklənib. Bu arada, əmək bazarı sabit qalıb: keçən ay işsizlik səviyyəsi 4,2% təşkil edib və həftəlik işsizlik müavinəti iddiaları Fed sədri Kevin Warshın ömründəki ən aşağı səviyyədədir. Həqiqətən də, analitiklər deyirlər ki, Fed-in sentyabr ayındakı faiz artımından sonrakı həftələrdə ABŞ Xəzinədarlıq istiqrazlarının gəlirliliyində kəskin artım olmasaydı, bu həftə ardıcıl ikinci artım gözlənilən idi. [P2] Nationwide-ın baş iqtisadçısı Kathy Bostjancic deyib: “Mənim fikrimcə, məlumatlar faiz artımını dəstəkləyir”. O qeyd edib ki, Fed-in son iclasından bəri əldə olunan məlumatlar “güclü iqtisadiyyat, güclü istehlakçı və əmək bazarı, və inflyasiyanın... pisləşdiyini, səhv istiqamətə getdiyini” göstərir. O bildirib ki, Fed siyasətçiləri ABŞ-ın 10 illik Xəzinədarlıq istiqrazlarının gəlirliliyinin təxminən rüb əsrlik zirvələrə yüksəlməsindən “qorxublar”, bu da iqtisadiyyatı nəzərdə tutduqlarından daha çox yavaşlatmaq təhlükəsi yaradıb. Bu artım, New York Fed prezidenti John Williams və Fed sədr müavini Philip Jefferson kimi nüfuzlu rəsmilər də daxil olmaqla, bir sıra rəsmilərin Fed-in nə edəcəyinə qərar verməzdən əvvəl daha çox məlumat gözləməyə razı olduğunu bildirməsinə səbəb olub. Maliyyə bazarları faiz artımı ilə bağlı proqnozları azaltmaqla cavab verib. Cümə gününə qədər, faiz fyuçersləri Fed-in 27-28 oktyabr iclasında faizlərin sabit saxlanılması ehtimalını 90% qiymətləndirirdi. [P3] Prezident Donald Trumpın Respublikaçılar partiyasının Konqresin hər iki palatasına nəzarəti saxlayıb-saxlamayacağını müəyyən edəcək 3 noyabr seçkiləri də Warsh üçün çətin bir vəziyyət yaradır. EY-Parthenon-un baş iqtisadçısı Gregory Daco deyib: “Sədr Warsh qərarın hər hansı bir şəkildə siyasi olduğu təəssüratını dağıtmalı olacaq”, o qeyd edib ki, Fed-in verəcəyi hər hansı bir qərar bir siyasi partiya tərəfindən digərinin istəklərinə xidmət etmək kimi qəbul edilə bilər. Davam edən inflyasiya və artan faiz dərəcələri yaşayış xərclərinin artmasına səbəb olduğundan, Trumpın iqtisadiyyatla bağlı fəaliyyətindən narazı qalan seçicilər üçün əlçatanlıq əsas narahatlıq mövzusu olub. Eyni zamanda, Warsh gələcəkdə daha bir faiz artımı gözləntisini canlı saxlamalı olacaq, Daco deyib. O bildirib: “Əgər sədr Warsh hər hansı bir ipucu verməsə və ya əsasən Fed-in (inflyasiyanın azalması ilə bağlı) daha çox sübut gözlədiyini desə, bu, Fed-in etibarlı olmadığına dair bir siqnal olacaq və bu, faiz artımından daha dramatik şəkildə iqtisadiyyat üçün gəlirliliyin kəskin artmasına səbəb ola bilər”. O əlavə edib: “O, oktyabr ayında niyə dayandırıldığını müzakirə etməli, lakin bunu Fed-in inflyasiya ilə mübarizədə etibarlılığına zərər verməyəcək şəkildə təqdim etməlidir”. [P4] Lakin Warshın irəli yönəlik bələdçiliyə qarşı olması səbəbindən, Daco və digərləri onun çox danışmayacağını bildiriblər. İnvestorlar Fed-in iclasdan sonrakı qısa bəyanatında və ya Warshın mətbuat konfransı zamanı verdiyi şərhlərdə, xüsusilə də maliyyə şərtlərini və Fed-in hədəfindən beş ildən çoxdur yüksək olan inflyasiyanın yaratdığı təhlükəni necə xarakterizə etdiyinə dair siqnallara diqqət yetirəcəklər. Keçən həftənin sonunda süni intellektə (AI) olan tələbatın davamlılığı ilə bağlı narahatlıqların yaratdığı səhm bazarlarındakı eniş fonunda istiqraz gəlirləri azalıb, bu da Warsh üçün vəziyyəti çətinləşdirib, çünki o, bəzən sərtləşən maliyyə şərtlərini Fed-in siyasət faizini artırmaq ehtiyacını məhdudlaşdıran amil kimi göstərib. [P5] Fed-in fasiləni əsaslandırmaq üçün ağlabatan şəkildə istinad edə biləcəyi məlumatlar var, o cümlədən son altı ayda saatlıq əmək haqqı artımının inflyasiyadan aşağı olması, bu da əmək bazarının inflyasiya təzyiqlərinə çox da təsir etmədiyini göstərir. Fed-in sentyabr iclasının protokolları bir çox siyasətçinin faiz artımını artan inflyasiya risklərinə qarşı sığorta kimi qəbul etdiyini göstərir ki, bu risklər, xüsusilə də Yaxın Şərq münaqişəsi həll olunarsa, həqiqətən də azala bilər. Buna baxmayaraq, BMO-nun baş ABŞ iqtisadçısı Scott Anderson deyib: “Mən düşünürəm ki, oktyabr iclasında qərar bazarların qiymətləndirdiyindən daha çətin olacaq”, o əlavə edib ki, Cleveland Fed-in sərt mövqeli rəhbəri Beth Hammackdan ən azı bir fərqli fikir gözləyir, bəlkə də başqaları da ona qoşulacaq. Öz növbəsində, Anderson indi Fed-dən inflyasiyanı cilovlamaq üçün daha iki faiz artımı gözləyir, hansı ki, Fed rəsmiləri şəxsi istehlak xərcləri qiymət indeksində 12 aylıq dəyişikliklə 2% hədəfləyirlər. Sentyabr ayının göstəricisi cümə axşamına qədər açıqlanmayacaq, lakin iqtisadçılar Yaxın Şərq münaqişəsindən qaynaqlanan yüksək qaz qiymətləri, həmçinin aviabiletlər, kirayə haqqları və kompüterlər də daxil olmaqla daha geniş qiymət təzyiqləri səbəbindən avqust ayındakı 3,4%-dən 3,6%-ə sürətləndiyini proqnozlaşdırırlar. Anderson deyib: “Mən düşünürəm ki, onların burada daha çox işi olduğuna dair kifayət qədər güclü bir əsas var”, o, Warshın avqustun sonunda Fed-in sentyabr ayındakı faiz artımını xəbər verən bir çıxışında istifadə etdiyi ifadəni işlədib.