Space Exploration Technologies (SpaceX) , əvvəllər daha çox raket istehsalı və peyk interneti xidməti olan Starlink ilə tanınsa da, hazırda süni intellekt (Sİ) sahəsindəki fəaliyyətləri ilə diqqət mərkəzindədir. Şirkətin Sİ biznesi sürətlə böyüyərək, onun ən böyük gəlir mənbəyinə çevrilmişdir. Üçüncü rübdə SpaceX ümumilikdə 14,6 milyard dollar gəlir əldə etmişdir ki, bu da bir il əvvəlki dövrlə müqayisədə 161% artım deməkdir. Bu gəlirin 7,6 milyard dolları Sİ seqmentindən gəlmişdir ki, bu da Starlink-in 5,3 milyard dollarlıq gəlirini geridə qoymuşdur. Bir il əvvəl Sİ seqmentinin rüblük gəliri cəmi 813 milyon dollar təşkil edirdi ki, bu da indiki böyümənin miqyasını göstərir. SpaceX süni intellektdən gəlir əldə etmək üçün iki əsas istiqamətdə fəaliyyət göstərir. Birincisi, şirkət Grok kimi Sİ modelləri və tətbiqləri inkişaf etdirir. İkincisi, bu məhsulların işləməsi üçün tələb olunan böyük hesablama gücünü təmin edən əsas infrastruktur xidmətləri göstərir. Şirkətin “super intelligence” seqmenti bulud hesablama infrastruktur xidmətini, Sİ modellərini və bu il əldə etdiyi kodlaşdırma proqram təminatı şirkəti Cursor-u əhatə edir. Bu inteqrasiya olunmuş biznes modeli SpaceX-ə Sİ bumundan faydalanmaq üçün bir neçə potensial gəlir mənbəyi verir. Şirkət dünyanın ən yaxşı Sİ modelinə sahib olmasa belə, hesablama gücünə ehtiyacı olan digər şirkətlərə xidmət göstərərək gəlir əldə edə bilər. SpaceX-in Sİ seqmenti artıq əhəmiyyətli qazanc əldə edir. Üçüncü rübdə bu seqment faiz, vergi, amortizasiya və devalvasiyadan əvvəl düzəliş edilmiş qazanc ( EBITDA ) olaraq 5 milyard dollar , əməliyyat gəliri olaraq isə 431 milyon dollar qeydə almışdır. Bu rəqəmlər sürətlə genişlənən bir biznes üçün həvəsləndirici olsa da, investorlar onları diqqətlə şərh etməlidirlər. Düzəliş edilmiş EBITDA göstəricisi bahalı hesablama avadanlıqlarının amortizasiyası kimi yüksək xərcləri istisna edir. Əməliyyat gəliri isə daha tələbkar bir ölçü olsa da, mühasibat uçotu maddələrindən təsirlənə bilər. Əsas məsələ, biznesin infrastruktur xərclərini ödədikdən sonra əhəmiyyətli sərbəst pul axını yarada bilməsidir. Lakin bu böyümənin arxasında böyük risklər də dayanır. SpaceX üçüncü rübdə 19,6 milyard dollar xərc çəkmişdir ki, bunun da 16,4 milyard dolları Sİ seqmentinə yönəldilmişdir. Bundan əlavə, rəhbərlik dördüncü rübdə şirkətin ümumi kapital xərclərinin 35 milyard dollar ilə 40 milyard dollar arasında olacağını gözləyir. Bu, Sİ imkanının digər tərəfidir: SpaceX tələbatın artacağını gözlədiyi üçün hesablama gücünə böyük sərmayələr qoyur. Əgər müştərilər bu imkanlardan istifadə edər və xərcləri qarşılamaq üçün kifayət qədər ödəniş etsələr, investisiya özünü doğruldacaq. Lakin rəqabətin güclənməsi, yeni imkanların bazara daxil olması qiymətləri aşağı salsa, tələbat gözləntiləri qarşılamasa və ya avadanlıqlar gözləniləndən daha tez köhnəlsə, bu investisiyaların gəlirliliyi azala bilər. Başqa sözlə, sürətlə böyüyən bir biznes, əgər şirkət bu böyümənin arxasınca çox pul xərcləyirsə, hələ də pis bir investisiya ola bilər. Investorlar SpaceX-in Sİ sahəsindəki bahisinin uğurlu olub-olmadığını qiymətləndirmək üçün başlıqdakı böyümə sürətindən daha kənara baxmalı və şirkətin sonda əldə edəcəyi pulun qoyulan nəhəng investisiyaları doğruldub-doğrultmayacağını nəzərə almalıdırlar. Mənbələr: www.fool.com