Rohinqya qaçqını Rahila Begum bu ay Andaman dənizi ndə iki gün süründü, həddindən artıq dolu qayığı aşdıqdan sonra taxta parçasına yapışdı. Bu fəlakətdə 250 nəfər itkin düşmüş və ölmüş hesab edilən azsaylı sağ qalanlardan biri idi. O, hər il Banqladeş in cənub-şərqindəki düşərgələrdəki ümidsiz şəraitdən qaçaraq İndoneziya və Malayziya kimi ölkələrə getmək üçün köhnə qayıqlarda aclıq və qəzalarla üzləşən minlərlə Rohinqya müsəlmanı ndan biri idi. Yüzlərlə insan aclıqdan və ya dənizdəki qəzalardan yolda ölür, lakin beynəlxalq yardımın azalması səbəbindən qida paylarının kiçilməsi daha çox insanı təhlükəli keçidə sövq etdiyi üçün bu rəqəmlər artmaqda davam edir. "Heç vaxt sağ qalacağımı düşünməmişdim," deyə Begum , qızdırma və ağrılardan səsi titrəyərək, valideynlərinin brezentdən tikilmiş daxmasında nazik bir döşək üzərində, yorğana bürünmüş halda oturdu. "Həyatımın sonu kimi hiss olunurdu." 26 yaşlı qadın bu ay Malayziya ya gedən, təxminən 300 nəfərin olduğu qayığı batdıqdan sonra keçən bir Banqladeş neft tankeri tərəfindən xilas edildi və daha sonra ölkənin Sahil Mühafizə Xidməti nə təhvil verildi. Banqladeş in sahil rayonu Koks Bazar da təxminən 1.2 milyon Rohinqya yaşayır. Onların çoxu Buddist çoxluqlu Myanma da təqiblərdən və döyüşlərdən qaçıb, burada onlar kənar şəxslər olmaqda ittiham olunurlar. İllərdir tələyə düşmüş, işləmək hüququndan məhrum edilmiş, yalnız məhdud təhsil alan və azalan qida yardımı alan az sayda insan Banqladeş də gələcək görür və Myanma ya qayıtmağı riskə ata bilmir. BMT -nin Qaçqınlar üzrə Agentliyi ( UNHCR ) bildirir ki, 2025-ci ildə Andaman dənizi ndə və Benqal körfəzi ndə təxminən 900 Rohinqya itkin düşmüş və ya ölmüş kimi qeydə alınıb ki, bu da regional dəniz keçidləri üçün ən ölümcül il olub, 6,500-dən çox cəhd edilib. Agentlik bildirir ki, bu ilin yanvar-aprel ayları arasında 2,800-dən çox Rohinqya bu cür səyahətlərə cəhd edib. " Rohinqya əhalisi çox gəncdir və daha yaxşı həyata can atır, lakin bu ümid getdikcə ümidsizliyə çevrilir," deyə UNHCR rəsmisi Astrid Kasteleyn bildirib. "Buna görə də gənclər və ailələr bu təhlükəli qayıq səyahətlərinə çıxmağa qərar verirlər." Hakimiyyət orqanları insan alveri şəbəkələrini cilovlamaq üçün sahil patrul və düşərgələrin nəzarətini gücləndirib, adının açıqlanmasını istəməyən bir Banqladeş rəsmisi bildirib, lakin ümidsizliyin miqyasının icranı çətinləşdirdiyini etiraf edib. Begum un qolları və bədəni isti mühərrik yağının dəniz suyu ilə qarışmasından yaranan yanıq izləri ilə doludur. O, 2017-ci ildə 730,000-dən çox Rohinqya nı Banqladeş ə göndərən hərbi əməliyyat zamanı Myanma nı tərk edib. Bu əməliyyat zamanı qətllər, kütləvi zorlamalar və yandırmalar ittihamları irəli sürülmüşdü – bu hərəkətləri Birləşmiş Millətlər Təşkilatı nın missiyası daha sonra "soyqırım" kimi təsvir etmişdi, Myanma isə bu ittihamı rədd edir. Dörd il əvvəl evləndikdən sonra vəziyyət pisləşdi, o dedi. "Uşaq sahibi ola bilmədiyim üçün döyüldüm. Bilirdim ki, qaçmalıyam. Burada mənim üçün həyat qalmamışdı," deyə o, ərinin onu geri götürməkdən imtina etdiyini əlavə etdi. Bu ay BMT Dünya Ərzaq Proqramı Koks Bazar da ev təsərrüfatlarının qazanma qabiliyyətinə əsasən qida payları paylamağa başladı. Aylıq verilən məbləğlər ən həssas insanlar üçün 12 dollar dan, qida təhlükəsizliyi olmayanlar üçün 7 dollar a qədər dəyişir, uşaqlar, qadınlar və yaşlılar tərəfindən idarə olunan ailələr ən çox dəstək alır. "Mənim payım 18 yaşlı oğlum olduğu üçün 12 dollar dan 7 dollar a endirildi," deyə dörd uşaq atası, 50 yaşlı Məhəmməd Rafiq bildirdi. "Amma o, nəsə qazanırmı?" Pul yalnız düyü və bişirmə yağı almağa kifayət edirdi, lakin uşaqlarının istədiyi balıq və ya ətə yox. "Biz qeyri-insani şəraitdə yaşayırıq," deyə o, düzgün qida, sığınacaq, azadlıq, təhsil və iş çatışmazlığı ilə mübarizə apararaq əlavə etdi. "Uşaqlarım bir gün dəniz yolu ilə getsələr belə, təəccüblənmərəm." Bu ümidsizlik tez-tez insan alverçiləri tərəfindən istismar edilir, onların çoxu özləri də Rohinqya dır. Onların arasında özünü ləqəbi ilə Faysal kimi təqdim edən 24 yaşlı bir şəxs də var idi. O, aşan qayıqda 20 nəfər, o cümlədən üç qadın və iki uşaq göndərdiyini, lakin heç birinin fəlakətdən sağ çıxmadığını bildirdi. O, cavab axtaran ailələrin telefon zənglərindən qaçdığını dedi. "Onlar təkrar-təkrar zəng edirlər… bəzən sadəcə telefonumu söndürürəm." Faysal bildirdi ki, o, ilk dəfə 2018-ci ildə insan alverçilərinin köməyi ilə Malayziya ya səyahət edib, sonra isə bu ticarətə başlamaq üçün düşərgələrə qayıdıb. Banqladeş onu 2020-ci ildə insan alveri işinə görə bir il həbs etsə də, bu, onu azadlığa çıxdıqdan sonra yenidən bu ticarətlə məşğul olmaqdan çəkindirmədi. Reuters onun ifadəsini müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilmədi. Bu cür səyahətlər adətən sakit qış aylarında pik həddə çatır, lakin düşərgələrdən uzaqlaşmaq üçün ümidsiz olan bir çox insan indi daha çox riskə getməyə hazırdır, Faysal əlavə etdi. "Onlar bizə çıxış yolu axtararaq gəlirlər," dedi. "Onlar riskləri bilirlər – bəziləri çatır, bəziləri həbs olunur, bəziləri ölür."