ABŞ-ın əsas HİV/QİÇS proqramının baş elmi işçisi bu həftə vəzifəsindən istefa verərək, Tramp administrasiyasının xarici yardımlara kəskin ixtisarlarını və onun yardımdan ABŞ-ın kommersiya maraqları üçün təsir rıçaqı kimi istifadə etdiyini tənqid edib. Respublikaçı Prezident Donald Tramp keçən il əvvəllər əksər xarici yardım proqramlarına nəzarət edən ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyini ləğv etdi, lakin rəsmilər bildirdilər ki, əsasən inkişaf etməkdə olan Afrika ölkələrində Prezidentin QİÇS-lə Mübarizə üzrə Fövqəladə Planı (PEPFAR) çərçivəsində həyat qurtaran işlər davam edəcək. Bu, Corc V. Buşun prezidentliyi dövründə yaradılmış ikipartiyalı bir təşəbbüsdür. Dövlət Departamentinin Qlobal Sağlamlıq Təhlükəsizliyi və Diplomatiya Bürosunda PEPFAR-ın baş elmi işçisi vəzifəsində çalışmış infeksion xəstəliklər həkimi Mayk Rid bazar ertəsi Substack -dəki yazısında, risk altında olan proqramları qorumaq ümidi ilə son 18 ay ərzində bu vəzifədə qaldığını bildirib. Lakin o, xaricdəki sağlamlıq proqramları üçün maliyyələşdirmənin inkişaf etməkdə olan ölkələrə təzyiq vasitəsi kimi istifadə edildiyini qeyd edib. O, keçən ay New York Times -ın Dövlət Departamentinin Zambiyada HİV ilə yaşayan insanlara yardımın dayandırılmasını nəzərdən keçirdiyini, bununla da ölkəni ABŞ ilə əlverişli kritik-minerallar müqaviləsi imzalamağa məcbur etmək istədiyini bildirən hesabatına istinad edib. O yazdı: “Müalicəyə və ya profilaktikaya çıxış kritik minerallara və ya geosiyasi mövqeyə çıxışla qarışanda, iş artıq iddia etdiyi kimi olmur”. O əlavə etdi ki, qlobal sağlamlıq işi “mahiyyətcə antifasist”dir və administrasiyanın “avtoritar” daxili trayektoriyası ilə uyğun gəlmir. Dövlət Departamenti bazar ertəsi yazını gördükdən sonra Ridə işinə dərhal xitam verildiyini bildirdi, o, çərşənbə axşamı Reutersə telefon müsahibəsində deyib. Ridin yazısı ilə bağlı suala Dövlət Departamenti onun konkret tənqidlərini cavablandırmadı. Departament sözçüsü bildirdi ki, Rid “artıq qeyri-partizan elmi məsləhət verə bilmədiyini etiraf etdikdən sonra” qarşılıqlı razılıq əsasında ayrılıb. Sözçü dedi: “Hər bir administrasiyada olduğu kimi, prezident və onun komandası siyasəti müəyyən edir və departamentə bağlı hər bir şəxsin vəzifəsi bu siyasəti sədaqətlə həyata keçirməkdir”. Dövlət Departamenti keçən həftə HİV testindən keçən insanların sayının keçən il PEPFAR -ın fasilələri fonunda kəskin şəkildə azaldığını göstərən məlumatları dərc etdi. PEPFAR 2003-cü ildə fəaliyyətə başladığı gündən bəri 26 milyon insanın həyatını xilas etməsi və HİV -ə yoluxmuş analardan doğulan 7,8 milyon körpədə HİV infeksiyasının qarşısını alması ilə tanınır. Dövlət Departamentinin sözçüsü bildirdi ki, Tramp və Dövlət Katibi Marko Rubio “ America First Qlobal Sağlamlıq Strategiyası çərçivəsində baş verən transformativ işi dəstəkləyərək HİV/QİÇS epidemiyasına son qoymaq üçün çalışırlar” və qeyd etdi ki, Rid öz Substack yazısında Tramp administrasiyasının siyasətinin bəzi hissələrini tərifləyib. Bu, Ridin Tramp administrasiyasının strategiyasının ikitərəfli müqavilələr vasitəsilə kasıb ölkələrin öz ölkələrində HİV/QİÇS və digər xəstəliklərlə mübarizəyə sahib çıxmasını hədəflədiyini qəbul etməsinə istinad edirdi. Lakin Rid həmçinin yazırdı ki, ABŞ bunu hərbi xərclərini artırarkən və Tramp İranla müharibəyə başlayarkən bu ölkələrə ümumi maliyyələşdirməni azaldaraq edir. Rid Reutersə bildirdi ki, maliyyələşdirməni qeyri-hökumət təşkilatları əvəzinə hökumət sağlamlıq qurumlarına yönəltmək doğru yanaşmadır, lakin bu, əvvəllər korrupsiyaya və digər vəsaitlərin sui-istifadəsinə nəzarət edən bir çox ABŞ rəsmisinin işlərini itirməsindən sonra baş verir. O dedi: “Sürətdən və nəzarətin olmamasından narahatam”.