Bir Salvador meqa həbsxanasının içərisində yüzdən çox iddia edilən dəstə üzvü qandallı vəziyyətdə sıralarda oturaraq, hamısının taleyini həll edəcək məhkəmə prosesini böyük ekranda izləyir. Reuters cümə axşamı bu səhnənin şahidi olub, məhkəmə Prezident Nayib Bukele nin dəstə zorakılığına qarşı mübarizəsi çərçivəsində ən böyük kütləvi məhkəmə prosesində 486 şübhəli dəstə üzvünün işinə baxırdı. 2022-ci ilin aprel ayından bəri Bukele fövqəladə vəziyyət səlahiyyətlərindən istifadə edərək konstitusiya hüquqlarını dayandırıb və əsasən MS-13 və Barrio 18 dəstələrinin üzvləri olduğundan şübhələnən 91.000-dən çox insanı həbs edib. Onun Yeni İdeyalar partiyası həmçinin El Salvador u Latın Amerikası nda kütləvi məhkəmələrə icazə verən yeganə ölkə edən bir qanun qəbul edib. 2019-cu ildən vəzifədə olan Bukele hazırkı məhkəmə prosesini ictimailəşdirir və Reuters ə həbsxanaya giriş icazəsi verib. Müttəhimlər 2023-cü ildə açılan və Bukele nin sıfır tolerantlıq siyasətinin simvoluna çevrilən yüksək təhlükəsizlikli CECOT daxil olmaqla beş həbsxanada saxlanılır. CECOT dakı məhbuslar ağ rəngli uniforma geyinir və başları qırxılır, bəzilərində MS-13 ilə əlaqəli döymələr görünür. Ağır silahlı mühafizəçilər keşik çəkir. Prokurorlar iddia edilən dəstə üzvlərini 2012-2022-ci illər arasında törədilmiş 47.000-dən çox cinayətdə, o cümlədən hədə-qorxu, silah qaçaqmalçılığı və qətldə ittiham ediblər. Lakin Vaşinqton Latın Amerikası Ofisi nin Mərkəzi Amerika üzrə direktoru Ana Maria Mendez bildirib ki, kütləvi məhkəmədəki müttəhimlər yalnız dəstə üzvlüyündə ittiham olunur və mənsubiyyətə əsasən cəzalandırılacaqlar. El Salvador dakı bütün cinayət məhkəmə prosesləri kimi, bu məhkəmə də ictimaiyyətə qapalıdır. "Prokurorların təqdim etdiyi məlumatın doğru olduğunu görmək və yoxlamaq mümkün deyil. Gizlilik indi El Salvador da normadır," Mendez deyib. Həbs olunanların sayı və məhkəməyə qədərki həbs müddəti nəzərə alınarsa, kütləvi məhkəmələr El Salvador da adi hala çevriləcək, o bildirib. "Kütləvi məhkəmələr sadəcə formal xarakter daşıyır," Salvador lu cinayət müdafiə vəkili Roxana Cardona deyib. "Onlar müdafiə hüququnu pozur, bu hüquq vəkillərə müttəhim müştəriləri ilə oturub müdafiə strategiyası qurmağa imkan verir. Kütləvi məhkəmələrdə bu tamamilə itirilir." Bukele nin sözçüsü və baş prokurorluğun nümayəndəsi iş saatlarından kənar vaxtlarda şərh üçün göndərilən sorğulara cavab verməyib. Bukele bir vaxtlar ölkənin geniş ərazilərini idarə edən dəstələrə qarşı müharibə üçün kütləvi məhkəmələri zəruri hesab edərək müdafiə edib. Onun sərt cinayət siyasəti Salvador lular arasında geniş dəstək qazanıb və onu Latın Amerikası nın ən populyar liderlərindən birinə çevirib. İnter-Amerika İnsan Hüquqları Komissiyası çərşənbə axşamı El Salvador un fövqəladə vəziyyəti zamanı hüquq pozuntuları ilə bağlı narahatlığını bir daha ifadə edib və cinayətkarlıqla mübarizə üçün onun istifadəsinə son qoyulmasına çağırıb. Hökumət fövqəladə səlahiyyətlər altında dəstələrə qarşı mübarizəni keçən il qətl nisbətini 2022-ci ildəki 7.8-ə qarşı hər 100.000 nəfərə 1.3-ə endirməklə əlaqələndirib.