ABŞ Prezidenti Donald Tramp ötən ilin oktyabrında Çin Prezidenti Si Cinpin ilə görüşəndə, sammiti “10 üzərindən 12” qiymətləndirmişdi və Ağ Ev Çinin nadir torpaq elementlərinin ixracına nəzarəti “effektiv şəkildə aradan qaldıracağını” və ABŞ şirkətlərinə qarşı cavab tədbirlərini dayandıracağını bildirmişdi. Bunun əvəzinə, İran müharibəsi ilə bağlı Tramp a açıq tənqiddən çəkinsə və iki lider arasında müsbət görüş istədiyini bildirsə də, Pekin Vaşinqtona yönəlmiş iqtisadi təzyiq mexanizmlərini sürətlə genişləndirməyə başlayıb. Ötən ilin oktyabr ayından bəri Çin təchizat zəncirlərini Çin dən uzaqlaşdıran xarici qurumları cəzalandırmaq üçün qanunlar qəbul edib, nadir torpaq elementlərinin lisenziyalaşdırma rejimini sərtləşdirib, dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən məlumat mərkəzlərindən xarici süni intellekt çipləri ni qadağan edib, Çin şirkətlərindən ABŞ və İsrail kibertəhlükəsizlik proqramlarını qadağan edib və ABŞ -a günəş enerjisi istehsal avadanlıqlarının ixracına məhdudiyyətlər tətbiq etməyi düşünür. Ekspertlər bildirirlər ki, bu nümunə sadəcə reaktiv cavab tədbirlərindən daha çoxunu göstərir; Çin ticarət atəşkəsindən istifadə edərək, may ayının ortalarında Si və Tramp arasında planlaşdırılan sammitdən əvvəl, bu yaxınlara qədər demək olar ki, yalnız Vaşinqton un sahəsi olan iqtisadi təsir vasitələrini inkişaf etdirir. Pekin də yerləşən Trivium China konsaltinq şirkətinin geosiyasət analitiki Co Mazur deyib: “ Çin tərəfindən ümid daha uzunmüddətli, daha geniş köklü bir atəşkəsədir, lakin bu, “sülh istəyirsənsə, müharibəyə hazırlaş” məntiqidir.” 2026-cı ilin noyabr ında başa çatacaq atəşkəs, qismən Pekin in keçən il ABŞ -a nadir torpaq elementlərinin ixracını məhdudlaşdırmaq təhdidləri ilə formalaşmışdı. Analitiklər bildiriblər ki, bu nəzarətlər bir neçə həftə ərzində ABŞ avtomobil təchizat zəncirlərində çatışmazlıqlara səbəb olmuş və Tramp ı Cənubi Koreya nın Busan şəhərində Si ilə danışıqlar masasına gətirməyə kömək etmişdi. Çin o vaxtdan bəri boş dayanmayıb və ölkədən istehsalın köçürülməsi cəhdlərinə qarşı və ya xammal idxalına qarşı tədbirlər tətbiq etmək üçün istifadə edilə biləcək bir neçə potensial cavab tədbiri qəbul edib ki, bu tədbirləri öz maraqlarını müdafiə etmək üçün zəruri hesab edir. Aprel ayında Baş nazir Li Qiang iki qayda imzaladı – Çin də ilk dəfə olaraq – bu qaydalar hakimiyyət orqanlarına Çin in sənaye və təchizat zəncirlərinə qarşı ayrı-seçkilikdə ittiham olunan xarici firmaları, hökumətləri və şəxsləri araşdırmaq, habelə Pekin in Çin qurumlarına qarşı “əsassız ekstraterritorial yurisdiksiya” adlandırdığı tədbirləri tətbiq etmək üçün geniş yeni səlahiyyətlər verdi. Hakimiyyət orqanları qaydaları pozanların ölkəyə girişini qadağan edə, onları ölkədən çıxara və əmlaklarını müsadirə edə bilər. İran dakı münaqişə Çin in yeni iqtisadi tədbirlərə diqqətini artırdı, xüsusilə də ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent aprel ayının ortalarında İran neft ixracatının alıcılarına, o cümlədən Çin in 80% -ni aldığı alıcılara sanksiya tətbiq etməklə hədələdikdə. Dövlət yayımçısı CCTV ilə əlaqəli sosial media hesabı Yuyuan Tantian , Bessent in xəbərdarlığından iki gün sonra yeni qaydaları açıq şəkildə hüquqi əks-tədbirlər kimi təqdim edərək yazdı: “Keçmişdə əks-tədbirlərimiz əsasən ticarət sahəsində cəmləşmişdi. Lakin bugünkü beynəlxalq sürtünmə hərtərəflidir və bu vasitələr artıq kifayət deyil.” Çin dəki Amerika Ticarət Palatası nın prezidenti Maykl Hart bildirib ki, təchizat zənciri və ekstraterritorial müdaxilə ilə bağlı qaydalar dərhal qüvvəyə minib və biznes rəyləri üçün heç bir imkan verilməyib. Hart deyib: “Şirkətlər indi asimmetriya ilə üzləşirlər: Çin xarici firmalardan alışları az nəticə ilə azalda bilər, halbuki Çin dən asılılığını azaldan xarici şirkət araşdırma riski ilə üzləşir.” Çin Ticarət Nazirliyi və Xarici İşlər Nazirliyi şərh sorğularına dərhal cavab verməyib. Vaşinqton öz təzyiqini tətbiq edərək, mart ayında Çin də həddindən artıq sənaye gücü və məcburi əməyin istifadəsi ilə bağlı ticarət araşdırmalarına başlamış, üstəlik, Çin in qabaqcıl çiplər istehsal etmək qabiliyyətini yavaşlatan yarımkeçiricilər və çip istehsal avadanlıqlarına ixrac məhdudiyyətləri tətbiq etmişdir. Economist Intelligence Unit -in sənaye siyasəti analitiki Çim Li deyib: “İxrac nəzarətləri səbəbindən Çin dünyanın ən qabaqcıl yarımkeçirici istehsal avadanlıqlarına çıxış əldə edə bilmir.” Təsir uğrunda rəqabət, Çin in on milyardlarla dollar dəyərində Boeing təyyarələri alması üçün bir razılaşmanı da çətinləşdirib. Müzakirələrdən xəbərdar olan ABŞ hökumət və şirkət rəsmilərinin bildirdiyinə görə, Pekin təyyarələri və ehtiyat hissələrini istəyir, lakin Vaşinqton reaktiv mühərriklər hazırlamaq üçün Çin dən nadir torpaq elementi olan ittrium tədarükünə ehtiyac duyduğunu bildirib. Pekin ABŞ -ın addımlarına artan tənzimləyici güclə cavab verib. 2025-ci ilin sonu ndan etibarən, çip istehsalçılarından yeni güc əlavə edərkən ən azı 50% yerli istehsal avadanlıqlarından istifadə etmələrini tələb edib, müəyyən ABŞ və İsrail kibertəhlükəsizlik proqramlarını qadağan edib və dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən məlumat mərkəzlərinin xarici süni intellekt çipləri ni əvəz etməsini məcburi edib – bu, yerli əvəzetməni təşviq edərkən ABŞ tədarükçülərini Çin bazarından çıxarır. Çin dəki Avropa Palatası aprel ayında Çin in ixrac nəzarətləri haqqında hesabatında yazırdı ki, Çin in ekstraterritorial ixrac nəzarətlərindən istifadəsi “qlobal təchizat zəncirlərini görünməmiş miqyasda poza bilər, bu da həm iqtisadi, həm də qeyri-iqtisadi zərərə səbəb ola bilər.” ABŞ Çin in kritik minerallarından asılılığını azaltmaq üçün hərəkət etdikcə, Çin yeni boğucu nöqtələri müəyyən etmək üçün yarışır. Rəsmilər günəş paneli avadanlıqları təminatçıları ilə ən qabaqcıl texnologiyanın ABŞ -a ixracını məhdudlaşdırmaq barədə ilkin danışıqlar aparıblar. Trivium China -dan Mazur deyib: “ Çin tərəfindən bu boğucu nöqtələrin harada olduğunu müəyyən etmək üçün daha çox səy göstəriləcək. Onlar nəyin işə yaradığını görmək üçün hər şeyi sınamağa davam edəcəklər.”