BERLİN : Almaniya nın müdafiə naziri Boris Pistorius şənbə günü bildirib ki, ABŞ -ın Almaniya dan 5000 əsgərini çıxarmaq planı Avropa nı öz müdafiəsini gücləndirməyə təşviq etməlidir. Lakin iki yüksək səviyyəli ABŞ Respublikaçı qanunverici narahatlıqlarını ifadə edərək, qoşunların Avropa nı tərk etməməli olduğunu vurğulayıblar. Pentaqon cümə günü Almaniya dan, ABŞ -ın ən böyük Avropa bazasından qoşunların çıxarılacağını elan etdi. Bu qərar, İran müharibəsi və tarif gərginlikləri səbəbindən ABŞ və Avropa arasındakı münasibətlərdə yaranan gərginliyi daha da artırdı. ABŞ Prezidenti Donald Tramp şənbə günü Florida da jurnalistlərə verdiyi açıqlamada bu planla bağlı suala cavab olaraq, “Biz xeyli azaltacağıq və 5000-dən daha çox azaltacağıq” dedi. ABŞ -ın qərarının bir hissəsi olaraq, Bayden dövründə Almaniya ya uzaqmənzilli Tomahawk raketləri ilə təchiz olunmuş ABŞ batalyonunun yerləşdirilməsi planı da ləğv edilib. Bu, Rusiya ya qarşı güclü bir çəkindirici kimi bu addımı təşviq edən Berlin üçün bir zərbə oldu. Respublikaçı qanunvericilər, Senat və Nümayəndələr Palatası nın silahlı xidmətlər komitələrinin sədrləri Senator Rocer Uiker və Nümayəndə Mayk Rocers “çox narahat” olduqlarını bildirdilər. Onlar qoşunların Avropa dan çıxarılmamalı, əksinə şərqə köçürülməli olduğunu söylədilər. Onlar birgə bəyanatda, “Bu imkanlar tam reallaşmadan Amerika nın Avropa dakı mövcudluğunu vaxtından əvvəl azaltmaq, çəkindirməni zəiflətmək və ( Rusiya Prezidenti ) Vladimir Putin ə səhv siqnal göndərmək riskini daşıyır” dedilər. NATO Vaşinqton la detallar üzərində işləyir. Pistorius qismən geri çəkilmənin gözlənildiyini və Almaniya da yerləşən təxminən 40.000 əsgərin mövcud ABŞ varlığına təsir edəcəyini bildirdi. “Biz Avropalılar öz təhlükəsizliyimiz üçün daha çox məsuliyyət götürməliyik,” deyən Pistorius əlavə etdi ki, “ Almaniya silahlı qüvvələrini genişləndirmək, hərbi təchizatı sürətləndirmək və infrastrukturu qurmaqla doğru yoldadır.” Tramp hələ ilk səlahiyyət müddətində Almaniya da hərbi mövcudluğun azaldılmasını tələb etmiş və dəfələrlə Avropa nı öz müdafiəsi üçün məsuliyyət götürməyə çağırmışdı. Lakin o, bu həftə Vaşinqton un Yaxın Şərq dəki çıxış strategiyasını şübhə altına alan Almaniya Kansleri Fridrix Merz lə mübahisədən sonra təhdidi artırdı. Pentaqon qoşunların çıxarılmasının növbəti altı-on iki ay ərzində tamamlanacağını bildirdi. Hansı bazaların təsirlənəcəyi, qoşunların ABŞ -a qayıdıb-qayıtmayacağı və ya Avropa daxilində və ya başqa yerə köçürüləcəyi barədə məlumat verilmədi. NATO sözçüsü, alyansın qərarın detallarını anlamaq üçün ABŞ ilə işlədiyini bildirdi. Ölkəsi davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda NATO -nun şərq cinahında ABŞ -ın davamlı dəstəyinə zəmanət axtaran Polşa Baş Naziri Donald Tusk da alyans üçün son geriləmədən narahatlığını ifadə etdi. “Transatlantik birliyin ən böyük təhlükəsi onun xarici düşmənləri deyil, alyansımızın davam edən parçalanmasıdır. Biz bu fəlakətli tendensiyanı geri çevirmək üçün lazım olan hər şeyi etməliyik,” deyə Tusk şənbə günü X -də yazdı. Pentaqon un planları bu həftə sonu Vaşinqton dan Almaniya ya vurulan son zərbə idi. Bundan əvvəl Tramp AB -ni ticarət müqaviləsinə əməl etməməkdə ittiham edərək, AB avtomobil idxalına tətbiq olunan tarifləri 25 faizə qədər artıracağını bildirmişdi. Bu addım Almaniya iqtisadiyyatına milyardlarla dollara başa gələ bilər. Kansler Merz in CDU partiyasından bir xarici siyasət rəsmisi, zəif rəy sorğuları və Ukrayna , Venesuela və İran dakı həll olunmamış münaqişələr üzərindəki təzyiqlər fonunda həm ölkə daxilində, həm də xaricdə Tramp a edilən təzyiqlər nəzərə alınaraq bu iki elanın qiymətləndirilməli olduğunu bildirdi. Peter Beyer Reuters ə verdiyi açıqlamada, “Bu fon qarşısında, həm qoşunların çıxarılması, həm də ticarət siyasəti vahid bir strategiyanın ifadəsi kimi deyil, daha çox siyasi refleks və məyusluqdan doğan bir reaksiya kimi görünür” dedi. Uzaqmənzilli atəş batalyonu ləğv edildi. NATO üzvləri öz müdafiələri üçün daha çox məsuliyyət götürməyə söz versələr də, sıx büdcələr və hərbi imkanlardakı böyük boşluqlar səbəbindən regionun öz təhlükəsizlik ehtiyaclarını ödəməsi illər çəkəcək. Almaniya , hazırda 185.000 olan aktiv Bundesver əsgərlərinin sayını 260.000-ə çatdırmaq istəyir, baxmayaraq ki, müdafiə nazirinin tənqidçiləri Rusiya dan gələn artan təhlükəyə cavab olaraq daha çoxunu tələb edirlər. İkinci Dünya Müharibəsi ndən sonra işğal qüvvəsi kimi başlayan ABŞ -ın Almaniya dakı hərbi mövcudluğu, Soyuq Müharibə dövründə Sovet İttifaqı na qarşı yüz minlərlə Amerika hərbi personalının orada yerləşdirildiyi 1960-cı illərdə zirvəyə çatdı. Bu mövcudluğa nəhəng Ramstein aviabazası və Landstuhl xəstəxanası daxildir ki, hər ikisi ABŞ tərəfindən İran dakı müharibəsini, eləcə də İraq və Əfqanıstan dakı əvvəlki münaqişələri dəstəkləmək üçün istifadə edilmişdir. Pentaqon un qərarı bir tam briqadanın Almaniya nı tərk edəcəyi və bu ilin sonunda yerləşdirilməsi nəzərdə tutulan uzaqmənzilli atəş batalyonunun ləğv ediləcəyi deməkdir. Avropalılar özləri belə uzaqmənzilli raketlər hazırlayana qədər uzaqmənzilli atəşlər Rusiya ya qarşı əhəmiyyətli əlavə çəkindirici element təşkil etməli idi. Avropa müdafiə analitik mərkəzi EDINA -nın direktoru Kristian Möllinq X -də yazdı ki, ABŞ uzaqmənzilli atəşlər üzrə “ NATO daxilində faktiki inhisara malikdir”. “Buna görə də bu, qoşun sayından daha çox əməliyyat baxımından ciddidir.”