Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bazar günü Konqo Demokratik Respublikası və Uqanda da baş verən Ebola epidemiyasını “beynəlxalq əhəmiyyətli ictimai sağlamlıq fövqəladə vəziyyəti” elan edərək, virusun qonşu ölkələr üçün əhəmiyyətli risk yaratdığı barədə xəbərdarlıq edib. ÜST bildirib ki, virusun Bundibugyo ştammı ilə əlaqəli olan bu epidemiya hazırda pandemiya səviyyəli fövqəladə vəziyyət kimi qiymətləndirilmir. Lakin təşkilat KDR ilə quru sərhədləri olan ölkələrin daha da yayılma riski altında qaldığını qeyd edib. BMT -nin səhiyyə agentliyi verdiyi açıqlamada şənbə gününə qədər KDR -in şərqindəki İturi əyalətində 80 şübhəli ölüm, səkkiz laboratoriya tərəfindən təsdiqlənmiş hal və 246 şübhəli infeksiya qeydə alındığını bildirib. ÜST-ə görə, epidemiya ən azı üç sağlamlıq zonasında, o cümlədən Bunia , Rwampara və Mongbwalu da yayılıb. Peyvəndləri varmı? Xəstəliyin yalnız Zaire növü üçün peyvəndlər mövcuddur: Mercke -dən Ervebo və Johnson & Johnson -dan Sabdeno . 2022-ci ilin sonlarından bəri, ÜST-dən yaşıl işıq aldıqdan sonra, virusun Sudan ştammı üçün üç mümkün peyvənd sınaqdan keçirilib. Ölüm hallarını əhəmiyyətli dərəcədə azaldan iki monoklonal antikor da Zaire ştammına qarşı mövcuddur. Lakin hər halda, simptomları göstərən xəstələrin müalicəsi üçün rehidrasiya və transfuziya istifadə olunur. Ebola virusunun mənşəyi Ebola virusu – və ya tam elmi adı ilə Orthoebolavirus zairense – ilk dəfə 1976-cı ildə o vaxt Zaire kimi tanınan DR Konqo da müəyyən edilib. O, yüksək qızdırma ilə xarakterizə olunan filoviridae virus ailəsindən gəlir. Adını ölkənin şimalında, ilk epidemiyanın baş verdiyi çayın yaxınlığından götürüb. İndiyə qədər Ebola nın altı fərqli ştammı müəyyən edilib: Zaire , Sudan , Bundibugyo , Reston , Tai Forest və Bombali . Zaire növü 2014-cü ildən bəri halların böyük əksəriyyətinə səbəb olub. Virus Ebola nın təbii daşıyıcıları hesab edilən və özləri xəstələnməyən meyvə yarasaları tərəfindən yayılır. Böyük meymunlar, antiloplar və kirpilər kimi digər heyvanlar da xəstəliyi daşıya və insanlara ötürə bilər. Epidemiyalar zamanı Ebola yoluxmuş insanlarla birbaşa, yaxın təmas yolu ilə ötürülür. Sağlam bir insan xəstə bir insanın bədən mayeləri – qan, qusma və ya nəcis vasitəsilə yoluxa bilər. İnsanlar cənazə mərasimləri zamanı da virus qurbanının cəsədi ilə birbaşa təmasda olsalar, yoluxa bilərlər. Lakin Ebola hava yolu ilə keçmədiyi üçün digər viral xəstəliklərdən daha az yoluxucudur. Lakin xəstəliyə yoluxanlar arasında ölüm nisbəti çox yüksəkdir: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı nın (ÜST) məlumatına görə, DR Konqo da son epidemiyalarda 40-70 faiz arasında olub. Nature elmi jurnalında dərc olunan bir araşdırma virusun sağ qalanlarda yuxuda qala biləcəyini və illər sonra yenidən aktivləşərək yeni bir epidemiyaya səbəb ola biləcəyini bildirib. Simptomları nələrdir? İki ilə 21 gün arasında inkubasiya dövründən sonra ilk simptomlar qəfildən ortaya çıxa bilər: qızdırma, yorğunluq, halsızlıq, əzələ ağrısı, baş ağrısı və boğaz ağrısı. Bu simptomları qusma, ishal, qarın ağrısı, səpgi və böyrək və qaraciyər funksiyalarının pozulması simptomları izləyir. Bu bəzən daxili və xarici qanaxma ilə müşayiət oluna bilər. Sağ qalanlar tez-tez artrit, görmə problemləri, göz iltihabları və eşitmə çətinliklərindən əziyyət çəkirlər.