Hörmüz boğazı, dünya enerji tədarükünün təxminən 20%-ni təşkil edən bir strateji su yoludur. Bu boğazdan keçən gəmilərin tənzimlənməsi, bölgədəki siyasi gərginliklər və iqtisadi maraqlar baxımından olduqca önəmlidir. İranın Parlamentinin Nümayəndələr Palatasının Daxili Təhlükəsizlik və Beynəlxalq Siyasət Komitəsi, bu günlərdə Hörmüz boğazından keçən gəmilərə tarif tətbiq etməyi planlaşdırdığını açıqlayıb. Bu qərar, həmçinin ABŞ, İsrail və İrana qarşı birtərəfli sanksiyalar tətbiq etmiş digər ölkələrə aid gəmilərin keçidinə qadağa qoyulmasını da əhatə edir. Bu yeni rüsumların İran rialı ilə ödənilməsi tələb olunur ki, bu da İranın valyuta siyasətinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Rüsumların tətbiqi, İranın iqtisadiyyatını gücləndirmək və xarici gəmilərin boğazdan keçidini daha sərfəli hala gətirmək məqsədini güdür. Lakin, bu qərarın regional və beynəlxalq ticarətə təsiri müzakirə mövzusu olacaq. Hörmüz boğazında gəmilərin keçidi, dünya bazarlarında neft qiymətlərinin dəyişməsinə birbaşa təsir edə bilər. Belə ki, boğazdan keçən gəmilərin sayının azalması, neft tədarükünün azalmasına və nəticədə qiymətlərin artmasına səbəb ola bilər. Bu, həmçinin, beynəlxalq bazarda neft ticarəti ilə məşğul olan şirkətlər üçün əlavə maliyyə yükü yarada bilər. İranın bu addımı, ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların bir hissəsi olaraq da qiymətləndirilə bilər. ABŞ, İrana qarşı iqtisadi təzyiqi artırmaq məqsədilə bir sıra sanksiyalar tətbiq edib və bu sanksiyalar, İranın neft ixracını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmışdır. İranın yeni tariflər tətbiq etməsi, bu sanksiyalara qarşı bir reaksiya olaraq da görünə bilər. Bununla yanaşı, İranın bu qərarı, bölgədəki digər ölkələrin də gəmilərə tətbiq etdiyi tariflərin artmasına səbəb ola bilər. Bu, regionda gəmilərin keçidini daha bahalı hala gətirə bilər və nəticədə ticarət axınlarını dəyişdirə bilər. İranın bu addımı, həmçinin, beynəlxalq ticarət mühitində qeyri-müəyyənlik yarada bilər. Gəmilərin keçidinə qoyulan rüsumlar, ticarət müqavilələrinin icrasını çətinləşdirə bilər və bu da beynəlxalq bazarda qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər. Son olaraq, İranın Hörmüz boğazında tətbiq etdiyi rüsumlar, yalnız regional deyil, eyni zamanda qlobal iqtisadiyyata da təsir edə bilər. Bu, dünya enerji bazarlarında qiymətlərin artmasına, tədarük zəncirlərinin pozulmasına və nəticədə iqtisadi böhranların yaranmasına səbəb ola bilər. Bu səbəbdən, İranın bu qərarının nəticələri, yalnız İran üçün deyil, eyni zamanda dünya iqtisadiyyatı üçün də əhəmiyyətli olacaqdır.