İranın baş müzakirəçisi şənbə günü Tehran da Pakistan ordusunun rəisi ilə görüşdə milli hüquqlarından güzəştə getməyəcəyini bildirib. Bu görüş, ABŞ -ın İran a qarşı yeni zərbələrinin qarşısını almaq məqsədi daşıyan diplomatik fəallıq fonunda baş tutub. İran dövlət mediasının verdiyi məlumata görə, İran parlamentinin spikeri Məhəmməd Baqer Qalibaf Tehran ın “qanuni hüquqlarını” döyüş meydanında və ya danışıqlar yolu ilə təmin edəcəyini bildirib, eyni zamanda ABŞ -ı dürüst danışıq tərəfdaşı olmamaqda ittiham edib. Qalibaf görüş zamanı deyib: “Əgər Tramp ağılsız hərəkət etsə və müharibə yenidən başlasa, Birləşmiş Ştatlar a qarşı cavab, şübhəsiz ki, müharibənin ilk günündəkindən daha sarsıdıcı və acı olacaq”. O əlavə edib ki, İran ordusu aprelin əvvəlində başlayan atəşkəs zamanı öz imkanlarını bərpa edib. Onun şərhləri, ABŞ -ın İran a qarşı yeni zərbələr endirməyi düşündüyü barədə xəbərlər fonunda səslənib, çünki iki ölkə arasında davamlı atəşkəs üçün danışıqlar dayanıb. CBS News cümə günü məlumatlı mənbələrə istinadən bildirib ki, Tramp administrasiyası yeni zərbələr raunduna hazırlaşırdı. Tramp , İran ABŞ ilə razılaşma əldə etməsə, ona zərbə endirməklə tez-tez hədələyib, baxmayaraq ki, hərbi analitiklər yeni hava kampaniyasının Vaşinqton un xeyrinə tarazlığı dəyişə biləcəyinə şübhə ilə yanaşıblar. Hər iki tərəfdən gərgin ritorika fonunda, İran dövlət televiziyası İran ın ABŞ ilə razılaşma üçün çərçivə layihəsinin “son mərhələsində” olduğunu bildirib. İran və ABŞ arasında danışıqlara vasitəçilik edən Pakistan , son günlər iki tərəf arasındakı boşluğu aradan qaldırmaq üçün yeni təkan verib. Pakistan ordusunun rəisi Seyid Asim Munir də şənbə günü Tehran ı tərk etməzdən əvvəl İran prezidenti Məsud Pezeşkian və xarici işlər naziri Abbas Araqçi ilə görüşüb. Danışıqların İran ın 14 bəndlik sülh təklifi, eləcə də iki tərəf arasındakı mesajlar üzərində cəmləşdiyi bildirilir. Qətər nümayəndə heyəti cümə günü İran da İran və Pakistan vasitəçiləri ilə görüşüb, şənbə günü isə Tramp Qətər əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Əl Sani ilə “atəşkəsi sabitləşdirmək üçün regional və beynəlxalq səyləri” müzakirə etmək üçün danışıb, bu barədə Təmim in ofisinin bəyanatında deyilir. ABŞ , İsrail və İran arasında bir aydan çox davam edən müharibədən sonra aprelin əvvəlindən atəşkəs qüvvədədir. Atəşkəs təkcə döyüşləri dayandırmaq üçün deyil, həm də dünyanın neft və qaz tədarükünün təxminən beşdə birinin keçdiyi Hörmüz boğazı nın yenidən açılması, eləcə də İran ın nüvə və ballistik raket proqramı üzrə danışıqlar üçün şərait yaratmaq məqsədi daşıyırdı. Danışıqlar əsasən irəliləməyib və atəşkəs və vasitəçilik səylərinə baxmayaraq, boğaz əsasən bağlı qalır. Şənbə günü ABŞ dövlət katibi Marko Rubio danışıqlar üçün ehtiyatlı nikbinlik ifadə edib. “Bəzi irəliləyişlər olub, bəzi irəliləyişlər əldə edilib. Hətta indi sizinlə danışarkən də bəzi işlər görülür”, - Rubio Hindistan a səfəri zamanı Yeni Dehli də jurnalistlərə deyib. “Bu gün bir az sonra bəzi xəbərlər ola bilər. Olmaya da bilər. Ümid edirəm ki, olacaq”, - o deyib. Rubio nun hansı “xəbərlərə” istinad etdiyi bəlli deyil. Vasitəçilər şənbə günü atəşkəsi 60 gün uzatmağa yaxın olduqlarına və Tehran ın nüvə proqramı üzrə danışıqlar üçün çərçivə müəyyən etdiklərinə inandıqlarını bildiriblər, bu barədə Financial Times danışıqlar barədə məlumatlı şəxslərə istinadən yazıb. Tam ekranda şəkilə baxın ABŞ dövlət katibi Marko Rubio , solda, şənbə günü Yeni Dehli də. Fotoqraf: Julia Demaree Nikhinson/Pool AP/AP Bu arada İran ın rəsmi IRNA xəbər agentliyi İran xarici işlər nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Baqayi nin son günlər mövqelərin yaxınlaşdığını dediyini sitat gətirib. Tramp cümə günü Ağ Ev də ABŞ müdafiə naziri Pit Hegseth ilə bombardman kampaniyasını yenidən başlamaq üçün variantları nəzərdən keçirmək üçün görüşüb. Tramp həmçinin bu həftə sonu oğlunun toyunu “hökumətə aid səbəblərə görə” buraxacağını elan edib. Yeni bombardman kampaniyasının hədəfinin nə olacağı bəlli deyil. Keçmişdə Tramp “bütün bir sivilizasiyanı” məhv etməklə hədələmiş və körpülər kimi mülki infrastrukturu hədəf almışdı. İsrail də enerji obyektlərinə hücum etmiş və mart ayında müharibə zamanı zərbələr duzsuzlaşdırma qurğularına ziyan vurmuşdu. İnsan haqları qrupları mülki infrastruktura hücumları tənqid edərək, ictimai infrastruktura qarşı hücumların mülki əhaliyə təsiri səbəbindən müharibə cinayətləri hesab edilə biləcəyini bildiriblər. Danışıqlarda əsas məqam olan İran ın yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatının saxlandığı yerlər hədəf alına bilər, lakin bu obyektlər və digər nüvə obyektləri yəqin ki, dərin yeraltındadır və tonlarla bunker-buster bombalarından istifadə edərək mürəkkəb əməliyyatlar tələb edəcək. İran ın dron, ballistik raket və raket buraxılış sahələrinin ehtiyatları da əvvəlki münaqişə raundunda olduğu kimi hədəf ola bilər. İran rəsmilərinin hədəfli sui-qəsdləri də gündəmdə ola bilər. Analitiklər isə xəbərdarlıq ediblər ki, ABŞ İran müharibəsinin əvvəlində olduğundan daha həssas vəziyyətdədir. Washington Post ABŞ -ın Yaxın Şərq dəki bazalarını və müttəfiqlərini müdafiə etmək üçün ehtiyac duyduğu əsas sursat olan qabaqcıl raketdən müdafiə interceptorlarının ehtiyatının çoxunu tükəndirdiyini açıqlayıb. ABŞ ictimaiyyətinin böyük bir hissəsi müharibəyə qarşıdır və Hörmüz boğazı nın bağlanması nəticəsində yaranan yüksək qaz qiymətləri və inflyasiyadan narazıdır. Tramp ın populyarlığı təxminən 37% təsdiq reytinqi ilə tarixi minimuma enib. ABŞ -ın münaqişənin ilk raundunda nə qədər uğur qazandığı da bəlli deyil. İran rəhbərliyi yerində qalır və kəşfiyyat qiymətləndirmələri İran ın raket və dron ehtiyatının 60%-ə qədərinin qaldığını göstərir.