ABŞ və İranın imzalamağa yaxın olduğu razılaşma 60 günlük atəşkəsin uzadılmasını nəzərdə tutur ki, bu müddət ərzində Hörmüz boğazı yenidən açılacaq, İran neftini sərbəst sata biləcək və İranın nüvə proqramının cilovlanması ilə bağlı danışıqlar aparılacaq. Bu barədə ABŞ rəsmisi Axios-a bildirib. Razılaşma müharibənin gərginləşməsinin qarşısını alacaq və qlobal neft təchizatına təzyiqi azaldacaq. Lakin Axios-un məlumatına görə, bunun Prezident Trampın nüvə tələblərini də əhatə edən davamlı sülh sazişinə gətirib çıxaracağı bəlli deyil. Həm Tramp , həm də vasitəçilər razılaşmanın bazar günü elan oluna biləcəyini bildiriblər, baxmayaraq ki, o, hələ yekunlaşmayıb və hələ də pozula bilər. Həmçinin oxuyun | İranla razılaşma, Hörmüz boğazının açılması 'əsasən müzakirə edilib': Tramp . Razılaşmada nə var? Axios-a görə, hər iki tərəf 60 gün müddətində qüvvədə olacaq və qarşılıqlı razılıqla uzadıla biləcək Anlaşma Memorandumunu (MOU) imzalayacaq. 60 günlük müddət ərzində Hörmüz boğazı heç bir rüsum olmadan açıq olacaq və İran gəmilərin sərbəst keçməsi üçün boğazda yerləşdirdiyi minaları təmizləməyə razılaşacaq. Bunun müqabilində ABŞ İran limanlarına qoyduğu blokadanı qaldıracaq və İranın neftini sərbəst satmasına icazə vermək üçün bəzi sanksiya güzəştləri tətbiq edəcək. Axios-un sitat gətirdiyi bir rəsmi bildirib ki, Trampın razılaşmadakı əsas prinsipi performans müqabilində güzəştdir. Rəsminin sözlərinə görə, İran vəsaitlərin dərhal dondurulmasını və daimi sanksiya güzəştlərini istəyirdi, lakin ABŞ tərəfi bunun yalnız əməli güzəştlər edildikdən sonra baş verəcəyini bildirib. Layihə MOU-da İranın heç vaxt nüvə silahı əldə etməməsi və uran zənginləşdirmə proqramının dayandırılması, yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatının çıxarılması ilə bağlı danışıqlar aparması barədə öhdəlikləri yer alır, ABŞ rəsmisi bildirib. Məlumatlı iki mənbəyə görə, İran vasitəçilər vasitəsilə ABŞ-a zənginləşdirmənin dayandırılması və nüvə materialından imtina etməklə bağlı güzəştlərin həcmi barədə şifahi öhdəliklər verib, Axios-un məlumatında deyilir. ABŞ 60 günlük müddət ərzində sanksiyaların qaldırılması və İran vəsaitlərinin dondurulması ilə bağlı danışıqlar aparmağa razılaşacaq – baxmayaraq ki, bu addımlar yalnız yoxlanıla bilən şəkildə həyata keçirilən yekun razılaşmanın bir hissəsi kimi tətbiq olunacaq. Son aylarda səfərbər edilmiş ABŞ qüvvələri 60 günlük müddət ərzində regionda qalacaq və yalnız yekun razılaşma əldə olunarsa geri çəkiləcək. Layihə MOU-da İsrail və Livanın Hizbullahı arasındakı müharibənin başa çatacağı da açıq şəkildə qeyd olunur. Necə baş verdi? Prezident Tramp şənbə günü konfrans zəngində bir neçə ərəb və müsəlman liderlə razılaşma barədə danışıb və zənglə tanış olan üç mənbə Axios-a bildirib ki, hamısı bunu dəstəkləyib. ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, buna BƏƏ-nin şahin prezidenti Məhəmməd bin Zayed də daxil idi. Zəngdə Səudiyyə Ərəbistanı , Qətər , Misir , Türkiyə və Pakistanın liderləri də iştirak edib, onların hamısı vasitəçilik səylərində iştirak ediblər. Pakistanlılar , razılaşmanı yekunlaşdırmaq üçün cümə və şənbə günləri Tehranda olan Feldmarşal Asim Munirin rəhbərliyi ilə əsas vasitəçi olublar.