Regionu dünya bazarları ilə birləşdirən Hörmüz boğazı həm İran , həm də ABŞ tərəfindən tətbiq edilən ikili blokadaya məruz qalıb. FOTO: REUTERS Bazar ertəsi (25 may) ABŞ və İran razılaşmaya yaxınlaşdıqca neftin qiyməti düşüb, baxmayaraq ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun Hörmüz boğazı blokadasının razılaşma tamamlanana qədər qalacağını bildirib. Qlobal xam neft etalonu Brent keçən həftə 5 faizdən çox azaldıqdan sonra 4,2 faizə qədər düşərək bir barel üçün 99,16 ABŞ dolları olub, West Texas Intermediate isə 92 ABŞ dolları civarında idi. Tramp sosial media paylaşımlarında hələ tam razılaşdırılmamış bir müqaviləyə tələsməyəcəyini bildirib. ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, hər iki tərəfin razılaşmanı yekun təsdiqi bir neçə gün çəkə bilər. Bununla belə, İslam Respublikasının nüvə proqramının taleyi və Tehranın sanksiyaların ləğvi tələbləri də daxil olmaqla əsas fikir ayrılıqlarının hər hansı potensial razılaşmada necə həll ediləcəyi hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır. İranın yarı-rəsmi Tasnim xəbər agentliyi bildirib ki, ABŞ İranın aktivlərinin dondurulmasının ləğvi tələbi də daxil olmaqla bəzi əsas bəndlərə mane olduğu üçün layihə razılaşması hələ də çökə bilər. Fevral ayında ABŞ və İsrailin İrana hücumu ilə başlayan böhran qlobal enerji bazarlarını alt-üst edib. Münaqişə Fars körfəzi regionunda sürətlə yayılaraq neft və qaz infrastrukturuna ziyan vurub və regional istehsalçıları gündəlik milyonlarla barel xam neft tədarükünü dayandırmağa məcbur edib. Regionu dünya bazarları ilə birləşdirən Hörmüz həm Tehran , həm də Vaşinqton tərəfindən tətbiq edilən ikili blokadaya məruz qalıb. Sülh dövründə dünyanın neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən beşdə birini təmin edən Hörmüzün tamamilə yenidən açılması Çin , Yaponiya , Hindistan və Cənubi Koreya daxil olmaqla Asiyadakı enerji idxalçıları üçün böyük bir rahatlıq olardı. Tramp , xüsusilə Konqresə nəzarəti müəyyən edəcək noyabr aralıq seçkiləri ərəfəsində münaqişəyə son qoymaq üçün artan daxili siyasi təzyiqlərlə üzləşib. Müharibə yanacaq xərclərini artırıb, ABŞ-da orta benzin qiymətləri may ayında 2022-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Prezident Donald Trampın Ağ Evdəki baş iqtisadi müşaviri Kevin Hassett bazar günü Fox News-a bildirib ki, İranla razılaşma əldə edildikdən sonra enerji qiymətlərinin düşəcəyini gözləyir ki, bu da ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin faiz dərəcələrini aşağı salması üçün şərait yarada bilər. Hassett deyib: “Razılaşma əldə olunan kimi enerji qiymətlərinin kəskin şəkildə düşəcəyini gözləyirik.” ABŞ və Böyük Britaniyada dövlət bayramları səbəbindən bəzi treyderlərin iş yerlərindən uzaq olması ilə bazar ertəsi neft ticarəti adətindən aşağı ola bilər. BLOOMBERG