SİNGAPUR: Malayziya bazar günü (may 31) Norveçlə dəniz raket sistemi müqaviləsinin ləğvi ilə bağlı böyük dövlətlərin “qulaqbatırıcı sükutunu” tənqid edərək, bunun beynəlxalq müqavilələrin bütövlüyü haqqında “təhlükəli mesaj” verdiyini bildirib. Bu ay Norveç müəyyən texnologiyalar üçün ixrac icazələrini ləğv etdikdən sonra iki ölkə arasında diplomatik mübahisə yaranıb. Oslo bu addımın qəsdən Malayziyanı hədəf almadığını bildirsə də, Kuala Lumpur müqavilədə iştirak edən Norveç şirkətindən 251 milyon ABŞ dollarından çox təzminat tələb edir. Malayziyanın müdafiə naziri Mohamed Khaled Nordin Sinqapurda keçirilən böyük müdafiə forumunda digər ölkələrin “ Norveçin birtərəfli qərarına” güclü reaksiya verməməsini pisləyib. “Müqavilələrin bütövlüyü və ya hesabatlılıqla bağlı heç bir ciddi narahatlıq yox idi. Bu qulaqbatırıcı sükut bəzi ölkələrin sadəcə nəzarətdən kənar olduğuna dair təhlükəli mesaj verir”, – o, Şanqri-La Dialoqunda bildirib. Mohamed Khaled “inkişaf etməkdə olan ölkələr” və “güclü ölkələr və ya onların müttəfiqləri” arasında beynəlxalq hüququn tətbiqində ikili standartlar adlandırdığı şeyi tənqid edərək, Malayziyanın indi raket sistemini almaq üçün “əsl tərəfdaşlarla” danışdığını əlavə edib. Norveç bildirib ki, ləğvlər “yalnız Norveçin ixrac nəzarəti qaydalarını tətbiq etməsi ilə əlaqədar idi” və onların Malayziyaya təsir etməsi “təəssüf doğurur”. Onun xarici işlər nazirliyi bildirib ki, fərdi müqavilələr ciddi məxfilik müddəaları ilə əhatə olunduğu üçün onlara şərh verə bilməz. Mohamed Khaled bu ay bildirib ki, Malayziya hökuməti müqavilədə iştirak edən Kongsberg Defence & Aerospace şirkətinə həm “birbaşa, həm də dolayı xərclər” üçün təzminat tələb edən bildiriş göndərib. Baş nazir Ənvər İbrahim də Norveçli həmkarı Yonas Qahr Store ilə telefon danışığında “qəbuledilməz” qərara “şiddətli etirazını” bildirib. Ənvər xəbərdarlıq edib ki, bu qərar “ Malayziyanın müdafiə əməliyyat hazırlığı və Sahil Döyüş Gəmisi (LCS) modernləşdirmə proqramı üçün ciddi nəticələrə səbəb olacaq”. İlk dəfə 2011-ci ildə Malayziyada təsdiqlənən və ilkin müqavilə dəyəri 6 milyard RM (1,5 milyard ABŞ dolları) olan LCS proqramı altı gəmi üçün nəzərdə tutulmuşdu. İdarəetmə səhvləri və artan xərclər iddiaları ilə müşayiət olunan müqavilə, hökumətin nəzərdən keçirməsindən sonra 2023-cü ildə yenidən işə salındı və gəmilərin sayı beşə endirildi. Yerli media xəbərlərinə istinad edən rəsmilərin bildirdiyinə görə, avadanlıq tədarükündəki gecikmələr və davam edən yenidən işləmə səbəbindən avqust ayında gözlənilən ilk gəminin təhvil verilməsi dekabr ayına təxirə salınıb.