Birləşmiş Ştatlar , Böyük Britaniya və Avstraliya kritik dəniz dibi infrastrukturunu qorumaq və bir çox regionda hərbi imkanları gücləndirmək üçün nəzərdə tutulmuş qabaqcıl sualtı dron texnologiyası hazırlamaq üçün birgə səy elan ediblər. Bu təşəbbüs qabaqcıl müdafiə texnologiyalarına diqqət yetirən AUKUS -un İkinci Sütunu çərçivəsində ilk böyük layihədir. BBC -nin məlumatına görə, üç müttəfiq yeni sistemin gələn ilə qədər əməliyyat hazırlığına çatmasını gözləyir. Proqram mürəkkəb faydalı yüklər, sensorlar və silah sistemləri ilə təchiz edilmiş pilotsuz sualtı nəqliyyat vasitələrinə əsaslanır. Rəsmilər bildiriblər ki, dronlar müşahidə, kəşfiyyat, logistika missiyaları və dəqiq zərbə əməliyyatlarını dəstəkləyəcək. Böyük Britaniyanın müdafiə naziri Con Heyli bildirib ki, Böyük Britaniya bu səyə 150 milyon funt sterlinq , yəni təxminən 201 milyon dollar sərmayə qoyacaq. Heyli ittifaqın icra sürəti ilə bağlı tənqidləri qəbul edib. Heyli deyib: “ Aukusda çox uzun müddət çox danışdıq və çox az iş gördük”. O əlavə edib ki, “bu, indi üç hökumətimizin dövründə dəyişib”. Müdafiə rəsmiləri bildiriblər ki, texnologiya qlobal rabitə və enerji şəbəkələrini dəstəkləyən sualtı aktivlərin təhlükəsizliyini təmin etməyə kömək edəcək. Heyli qeyd edib ki, gündəlik həyat sualtı kabellərdən və boru kəmərlərindən çox asılıdır. Bu elan Avropa və Asiyada zədələnmiş dəniz dibi infrastrukturu ilə bağlı artan narahatlıqlardan sonra verilib. Qərb hökumətləri kritik sualtı şəbəkələr yaxınlığında şübhəli dəniz fəaliyyəti ilə bağlı həyəcan təbilini getdikcə daha çox çalırlar. AUKUS 2021-ci ildə üç ölkə arasında hərbi əməkdaşlığı dərinləşdirmək planları ilə fəaliyyətə başlayıb. Tərəfdaşlıq nüvə enerjisi ilə işləyən sualtı qayıqların inkişafını və inkişaf etməkdə olan texnologiyalar üzrə əməkdaşlığı əhatə edir. Bir çox analitik ittifaqı Hind-Sakit okeanı regionunda Çinin dəniz təsirinin genişlənməsinə cavab kimi qiymətləndirir. Lakin rəsmilər yeni dron təşəbbüsünü Rusiya və ya Çin fəaliyyətləri ilə birbaşa əlaqələndirməkdən imtina ediblər, BBC əlavə edir. Nazirlər həmçinin nüvə enerjisi ilə işləyən sualtı qayıqlara diqqət yetirən AUKUS -un Birinci Sütunu çərçivəsində əldə edilmiş irəliləyişləri müdafiə ediblər. Gəmilərin 2040-cı illərdə istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Avstraliyanın müdafiə naziri Riçard Marles bildirib ki, gələcək sualtı qayıq əməliyyatlarını dəstəkləyən infrastruktur layihələri üzərində işlər davam edir. O deyib ki, Qərbi Avstraliyadakı HMAS Stirling 2027-ci ilin sonuna qədər rotasiya sualtı qayıq yerləşdirmələrinə ev sahibliyi etməyə hazır olmalıdır.