[BELARUS] Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski cümə axşamı (4 iyun) nadir və mübariz açıq məktubunda Rusiya lideri Vladimir Putinə sülh danışıqları təklif edib. Bu təklif, dörd ildən çox davam edən müharibəyə son qoymaq səylərinin sürətləndiyi bir vaxta təsadüf edib. Zelenski yazıb: “ Ukrayna danışıqlar müddətində tam atəşkəsə hazırdır. Biz Ukraynada daimi müharibə istəmirik. Müharibəsiz həyatın sonsuz dərəcədə daha yaxşı olduğunu çox yaxşı bilirik.” “Və biz buna nail olmaq istəyirik.” Bu çağırış, məsələ ilə tanış olan və şəxsi söhbətləri müzakirə etmək üçün anonimlik şərti ilə danışan mənbələrə görə, Avropanın üç ən böyük iqtisadiyyatının – Almaniya , Fransa və Böyük Britaniya – rəsmilərinin Rusiya və Ukraynanın iştirakı ilə danışıqlar aparmaq imkanını müzakirə etdiyi bir vaxta təsadüf edib. Mənbələr bildiriblər ki, onlar bu məsələni Ukraynalı həmkarları ilə də müzakirə ediblər. ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi sülh danışıqlarının dayandığı və döyüş meydanında çıxılmaz vəziyyət fonunda Rusiya qüvvələrinin artan itkilər verdiyi bir vaxtda, üç ölkə Putini danışıqlar masasına gətirmək üçün bir fürsət görür. Kremlə təzyiqi artıran amillərdən biri də Ukrayna qüvvələrinin Rusiyanın dərinliklərində pilotsuz təyyarə zərbələri ilə artan uğurları və Moskvada ən yüksək səviyyələrdə Putinin müharibəsinə qarşı müqavimət əlamətlərinin olmasıdır. Ukrayna prezidentinə yaxın bir mənbə, açıqlanmayan məsələləri müzakirə edərkən adının çəkilməməsini xahiş edərək, Zelenskini məktubunun Rusiya liderinə ictimai təzyiqi artırmaq məqsədi daşıdığını bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ukrayna təşəbbüsünü alqışlayıb. Cümə axşamı Oval Ofisdə bir müxbirin məktubla bağlı sualına cavab verən Tramp deyib: “Görüş haqqında danışdıqlarına sevinirəm, düşünürəm ki, bunda bizim də böyük rolumuz olub. Amma düşünürəm ki, görüşsələr əla olardı, bunu həyata keçirməlidirlər.” TASS-ın məlumatına görə, Kreml sözçüsü Dmitri Peskov bildirib ki, Putin hələ Zelenskini məktubunu oxumaq imkanı tapmayıb, lakin daha sonra ona bu barədə məlumat veriləcək. Peskov deyib ki, əgər Zelenski Putinlə görüşmək istəyirsə, Moskvaya gələ bilər. Məktubda Zelenski hər hansı bir görüşün üçüncü ölkədə keçirilməli olduğunu bildirərək, Moskvanı görüş yeri kimi rədd edib. O, mümkün variantlar kimi İsveçrə , Türkiyə və ya Ərəb ölkələrini göstərib. Putin dəfələrlə Zelenski ilə Moskvada və ya başqa yerdə görüşməyə hazır olduğunu, lakin yalnız sülh danışıqlarının son mərhələsində, substantiv danışıqlar aparmaq əvəzinə bir razılaşma imzalamaq üçün görüşəcəyini bildirib. Putin sülh danışıqları zamanı atəşkəs çağırışlarını da rədd edərək, atəşkəsin Ukraynanı yenidən silahlandırmaq və müdafiəsini gücləndirmək üçün istifadə ediləcəyini iddia edib. Bloomberg Economics-in geoekonomika analitiki Alex Kokcharov bildirib ki, məktub danışıqların bərpa olunma şansını artırsa da, növbəti altı ayda sülh müqaviləsi ehtimalı azdır. O deyib: “ Zelenski Ukraynanın döyüş meydanında yaxşılaşmış mövqeyindən danışıqlar üçün təzyiq etmək üçün istifadə edir, Putin isə hələ də diplomatiyanı Rusiya ərazi qazanclarını təmin etmək və vaxt qazanmaq yolu kimi görür. Daha çox ehtimal olunan nəticə, daha uzunmüddətli zərbələr, Rusiya hava hücumları və hər iki tərəfin daxili və xarici dəstək bazalarına təzyiq ilə gücləndirilmiş məcburi sövdələşmədir.” Cümə axşamı daha əvvəl Rusiya prezidenti Avropa liderlərinin Ukraynadakı müharibəsinə son qoymaq üçün vasitəçilik etməsi perspektivini rədd edərək, onları vasitəçi kimi qəbul etməyib və keçən yay Alyaskada Tramp ilə görüşdə işlənib hazırlanmış sülh müqaviləsində israr edib. Məktubunda Zelenski Putin və Trampın orada müzakirə etdiyi şərtləri rədd edib. Bu şərtlərə görə Ukrayna böyük ərazilərdən imtina etməli idi. O, Avropanın hər hansı bir sülh səyinin bir hissəsi olması lazım olduğunu bildirib. O yazıb: “Özünüz də görürsünüz ki, Ukrayna və Avropa məsələləri Ankoricdə həll olunmur.” Zelenski həmçinin Rusiyanın – Alyaskada müzakirə olunan – Ukraynanın hər hansı bir razılaşmada daha çox ərazidən imtina etməsi tələbini rədd edib. O yazıb: “Bu gün cəbhə xətti diplomatiyanın başlamalı olduğu xəttdir.” Zelenskini köməkçisi Dmitro Litvin jurnalistlərə bildirib ki, Putinin Zelenskini məktubunun əsas ünvanı olmasına baxmayaraq, o, diplomatik kanallar vasitəsilə ABŞ və Ukraynanın əsas tərəfdaşları da daxil olmaqla digər ölkələrə də çatdırılacaq. BLOOMBERG