Hökumət Qiymətli Kağızlarına Fİİ İnvestisiyası : Mərkəz 2026-cı il tarixli Gəlir Vergisi (Dəyişiklik) Fərmanını elan edərək, Xarici İnstitusional İnvestorlara (Fİİ) hökumət qiymətli kağızlarına (G-Sec) investisiyalardan əldə edilən kapital gəlirləri və faiz gəlirləri üzrə vergi azadlığı verib. Budur nə dəyişib və niyə vacibdir. Cümə günü Hindistan Qəzeti ndə dərc olunan Fərman, 2025-ci il Gəlir Vergisi Qanununa dəyişikliklər edir. O, 1 aprel 2026-cı il tarixindən etibarən retrospektiv olaraq qüvvəyə minmişdir. Bildirişə əsasən, “Hökumət qiymətli kağızları üzrə hər hansı faiz və bu cür hökumət qiymətli kağızlarının satışı, mübadiləsi və ya köçürülməsindən yaranan hər hansı kapital gəlirləri” “xarici institusional investor” halında azad ediləcəkdir. Lakin azadlıq uyğunluq şərti ilə gəlir. Qəzetdə qeyd olunur ki, “Bu cür azadlıq, müəyyən edilmiş formada və qaydada məlumatların təqdim edilməsi şərtilə tətbiq ediləcəkdir.” 14 Suallar və Cavablar izah edildi. 1961-ci il Gəlir Vergisi Qanununa əsasən Fİİ-lər hökumət qiymətli kağızları üzrə necə vergiləndirilirdi? Cavab: 1961-ci il Gəlir Vergisi Qanununa əsasən, müəyyən hökumət qiymətli kağızları üzrə faiz 2002-ci ilə qədər 10(15) bölməsinə əsasən azad idi. Sonradan, 2013-2023-cü illər arasında müəyyən dövrlər üçün 115AD bölməsi ilə birlikdə 194LD bölməsinə əsasən 5% güzəştli vergitutma təmin edilmişdir. Hər hansı bir azadlıq olmadıqda, hökumət qiymətli kağızlarından əldə edilən faiz gəlirləri və kapital gəlirləri 1961-ci il Gəlir Vergisi Qanununun 115AD bölməsinə əsasən Fİİ-lərə tətbiq edilən normal müddəalara əsasən vergiləndirilir. 2025-ci il Gəlir Vergisi Qanununda Fİİ-lər necə vergiləndirilir? 2025-ci il Gəlir Vergisi Qanununun 210-cu bölməsi Xarici İnstitusional İnvestorlar (Fİİ) üçün qiymətli kağızlardan əldə edilən gəlirlər və onların köçürülməsindən yaranan kapital gəlirləri ilə bağlı xüsusi vergitutma çərçivəsi təmin edir. “Xarici İnstitusional İnvestor” (Fİİ) tərifi nədir? 2025-ci il Gəlir Vergisi Qanununun 210(6)(a) bölməsinə əsasən, “Xarici İnstitusional İnvestor” Mərkəzi Hökumətin bildirişlə müəyyən edə biləcəyi investoru nəzərdə tutur. Digərləri arasında, SEBI FPI Qaydaları na əsasən Hindistan Qiymətli Kağızlar və Birja Şurası nda qeydiyyatdan keçmiş Xarici Portfel İnvestorları (FPI) 22.01.2014 tarixli bildirişlə Fİİ kimi elan edilmişdir. 2025-ci il Gəlir Vergisi Qanununun 210-cu bölməsinə əsasən Fİİ-lərə tətbiq edilən vergi dərəcələri hansılardır? 210(1) bölməsinə əsasən, qiymətli kağızlar üzrə gəlir 20% vergi dərəcəsi ilə vergiləndirilir. 196-cı bölməyə daxil olmayan qısamüddətli kapital gəlirləri 30% vergi dərəcəsi ilə, 196-cı bölməyə daxil olan qısamüddətli kapital gəlirləri isə 20% vergi dərəcəsi ilə vergiləndirilir. 198-ci bölməyə daxil olmayan uzunmüddətli kapital gəlirləri 12.5% vergi dərəcəsi ilə vergiləndirilir. 198-ci bölməyə daxil olan və ₹1,25,000 -i aşan uzunmüddətli kapital gəlirləri də 12.5% vergi dərəcəsi ilə vergiləndirilir. Hazırkı fərmanda Fİİ-lərin etdiyi investisiyalarla bağlı hansı dəyişikliklər təklif olunur? Fİİ-lərin aşağıdakı gəlirləri azad edilməsi təklif olunur: • Hökumət qiymətli kağızlarından əldə edilən faiz gəlirləri; və • Hökumət qiymətli kağızlarının köçürülməsi və ya geri alınmasından yaranan kapital gəlirləri. Hökumət qiymətli kağızları siyahıya alına bilər və ya siyahıya alınmaya bilər? Hökumət qiymətli kağızları Hindistan da tanınmış birja birjasında siyahıya alına bilər və ya siyahıya alınmamış qala bilər. Ən aktiv ticarət edilən Mərkəzi Hökumət qiymətli kağızları siyahıya alınmışdır. Hökumət qiymətli kağızları Qiymətli Kağızlar Əməliyyat Vergisinə (STT) tabedirmi? Xeyr, hökumət qiymətli kağızları üzrə əməliyyatlar ümumiyyətlə 2004-cü il Maliyyə (No. 2) Qanununun VII Fəslinə əsasən Qiymətli Kağızlar Əməliyyat Vergisi (STT) cəlb etmir. STT-nin olmaması kapital gəlirlərinin vergitutmasına təsir edirmi? Bəli. 2025-ci il Gəlir Vergisi Qanununun 196 və 198-ci bölmələri yalnız STT ilə bağlı müəyyən edilmiş şərtlər yerinə yetirildikdə güzəştli vergi rejimi təmin edir. STT ümumiyyətlə hökumət qiymətli kağızları üzrə ödənilmədiyindən, 196 və 198-ci bölmələr üzrə güzəştli müddəalar Fİİ-lər tərəfindən hökumət qiymətli kağızlarının köçürülməsinə adətən tətbiq edilmir. Hökumət qiymətli kağızları qısamüddətli və ya uzunmüddətli kapital aktivi kimi necə təsnif edilir? 2025-ci il Gəlir Vergisi Qanununun 2(101) bölməsinə əsasən, siyahıya alınmış hökumət qiymətli kağızları 12 aydan çox saxlanıldıqda uzunmüddətli kapital aktivinə çevrilir, siyahıya alınmamış hökumət qiymətli kağızları isə 24 aydan çox saxlanıldıqda uzunmüddətli kapital aktivinə çevrilir. Müvafiq olaraq, 12 ay və ya daha az müddətə saxlanılan siyahıya alınmış hökumət qiymətli kağızları və 24 ay və ya daha az müddətə saxlanılan siyahıya alınmamış hökumət qiymətli kağızları qısamüddətli kapital aktivləri kimi qəbul edilir. Hökumət qiymətli kağızları üzrə qısamüddətli kapital gəlirlərinin (STCG) hazırkı vergi rejimi nədir? Təklif olunan azadlıq olmadıqda, Fİİ-lər tərəfindən hökumət qiymətli kağızlarının köçürülməsindən yaranan qısamüddətli kapital gəlirləri 210(1) bölməsinə əsasən 30% vergi dərəcəsi ilə vergiləndirilir, çünki bu cür gəlirlər ümumiyyətlə 196-cı bölməyə daxil deyil. Hökumət qiymətli kağızları üzrə uzunmüddətli kapital gəlirlərinin (LTCG) hazırkı vergi rejimi nədir? Təklif olunan azadlıq olmadıqda, Fİİ-lər tərəfindən hökumət qiymətli kağızlarının köçürülməsindən yaranan uzunmüddətli kapital gəlirləri 210(1) bölməsinə əsasən 12.5% vergi dərəcəsi ilə vergiləndirilir, çünki bu cür gəlirlər ümumiyyətlə 198-ci bölməyə daxil deyil. Fİİ-lər hökumət qiymətli kağızlarına hansı yollarla investisiya edirlər? Fİİ-lər/FPI-lər hökumət qiymətli kağızlarına Ümumi Yol və Tam Əlçatan Yol (FAR) vasitəsilə investisiya edə bilərlər. Təklif olunan azadlıq məqsədləri üçün “Hökumət qiymətli kağızları”nın tərifi nədir? 2025-ci il Gəlir Vergisi Qanununa əsasən, “Hökumət Qiymətli Kağızları” 1956-cı il Qiymətli Kağızlar Müqavilələri (Tənzimləmə) Qanununun (42 of 1956) 2(b) bölməsində ona verilən mənaya malik olacaqdır. Həmin Qanunun 2(b) bölməsinə əsasən, “Hökumət qiymətli kağızları” bu Qanunun qüvvəyə minməsindən əvvəl və ya sonra Mərkəzi Hökumət və ya Dövlət Hökuməti tərəfindən ictimai borc götürmək məqsədilə yaradılmış və buraxılmış və 1944-cü il İctimai Borc Qanununun (18 of 1944) 2-ci bölməsinin (2) bəndində göstərilən formalardan birinə malik olan qiymətli kağızları nəzərdə tutur; Hər bir marşrutda, həm mövcud fondun %-i, həm də mütləq məbləğdə G-Sec-lərdə Fİİ investisiyalarının hazırkı səviyyələri hansılardır? 12.05.2026 tarixinə (i) ümumi marşrutda FPI payı -- Rs. 54091 Crore cəmi Rs. 64.78 lakh crore -dan, yəni 0.83% (ii) FAR-da FPI payı – Rs. 321080 Crore cəmi Rs. 47.63 lakh crore -dan, yəni 6.74% . Hər iki marşrutda birləşmiş pay – Rs. 375171 Crore cəmi Rs. 112.42 lakh Crore -dan, yəni 3.34% .